Grensmarkeringen rondom Maastricht

[Hans Hermans]

Grenspalen rondom Maastricht

Een goede bijdrage over de gietijzeren grenszuilen rondom Maastricht. Maar ik denk dat westelijk van Maastricht de nummers vanaf 49 t/m 108 staan.
Wie kan dat verifiëren?

Hans Hermans

[Verwijderde gebruiker]

Grenspalen -aanvulling.

Het hertogdom Limburg werd de elfde provincie van Nederland. Tot gouverneur van Nederlands-Limburg benoemde koning Willem II, die op 28 november 1840 zijn vader was opgevolgd, staatsraad J.E.P.E. Gericke van Herwijnen.
Zijn naam prijkte ook onder advertenties en affiches, waarmee de openbare aanbesteding van grenspalen, op 2 december 1843, in het Hotel van het Gouvernement te Maastricht, werd aangekondigd. Met f 10.489,50 was La Société de Vennes te Luik de laagste inschrijver voor de levering van de 388 gietijzeren grenspalen, met f 4.725,- de firma Stevens uit Maastricht de laagste inschrijver voor de levering van 356 arduinen grenspalen.
Op de palen werden de wapens van beide landen aangebracht, het jaartal 1843 en een volgnummer. Grenspaal 1 werd in Vaals geplaatst; grenspaal 369 in het Zwin, tussen Sluis en Knokke. Langs de grensscheidende Maas kwamen grenspalen op de Belgische en de Nederlandse oever. De grens loopt door de thalweg. Dat is de lijn over de diepste punten van de rivier.
Na de scheiding van de beide Limburgen emigreerden verscheidene intellectuelen en welgestelden van Nederland naar België. Frankrijk bleef naar de koninkrijken en het groothertogdom Luxemburg lonken; met name Napoleon III, die in december 1848 tot president van de Franse Republiek was gekozen. Hij was een neef van Napoleon Bonaparte, die in 1821 op Sint-Helena was overleden.

Bron: Jan W.V. van Lieshout: De stamboom van een oorlog. Deel 1: van Napoleon tot MacArthur – Overloon 1994.

[El Loco]

Hallo Hans, welkom!
De grenspalen 49 t/m 106 staan ten westen van de Maas langs de Belgisch-Nederlandse grens. Paal 49 is de meest zuidelijke (bij de grensovergang Ternaaijen/Lanaye), paal 106 bevindt zich bij Smeermaas. Ten noorden daarvan vormt de rivier de Maas de grens. Er staan dan ook minder grenspalen bij Borgharen en Itteren, welgeteld twee. Paal 108 is de meest noordelijke grenspaal in Maastricht en staat ongeveer waar het riviertje de Geul in de Maas stroomt.

[Hans Hermans]

Grenspalen westelijk van Maastricht

Ik las zo net dat westelijk van Maastricht de B/NL grenszuilen staan met de nummers vanaf 49 tot 106.
Ik meen dat de laatste paal nummer 108 heeft.
Wie kan dat verifiëren?
Hans Hermans

[Ingrid M.H.Evers]

Het kanonschot langs de grens: een Limburgse mythe (1)

Dan over de 'schootsafstand' van 1.200 Amsterdamse vademen.

Ik wil er hier niet uitgebreid op ingaan, maar dat kanonschot is een mythe die ouder is dan de grensscheiding tussen België en Nederland na de Belgische Opstand (of, vanuit Belgisch gezichtspunt gezien: de Belgische Revolutie), 1830-1839; definitieve tracering van het traject: 1843.

'Het kanonschot' wordt eerder al toegedicht aan de grenzen die getrokken worden tussen Limburg en Pruisen in de periode 1815-1818. Die oostelijke grens van pakweg Gennep tot ca. Aken is op details na bijna twee eeuwen onveranderd gebleven. In Noord- en Midden-Limburg ging het erom de rivier de Maas ruim binnen de landsgrenzen te houden. De afstand vanaf de rivier tot de oostelijke grens bedroeg iets meer dan drie mijl. (Let wel: voor de latere Grensmaas, de scheiding met België tussen Maastricht en Maasbracht, golden in 1843 andere regels!)

In later jaren heeft men beweerd dat die oostelijke grens vanaf de Maas werd gebaseerd op de reikwijdte van het toenmalig geschut. In 1981 heeft dr. P.J.H. Ubachs aangetoond dat deze redenering niet opgaat. Een naschrift van drs. P. Dingemans nuanceerde het geschuttechnische verhaal, maar kon de stelling van Ubachs vooralsnog niet ontkrachten. Interessant is dat de afstand tot de grens in 1818 ruim groter is dan de door mij hierboven geciteerde, door C. Bieze gesuggereerde reikwijdte van geschut in 1839-1843. Het lijkt mij dat Ubachs gelijk heeft als hij stelt dat het hier een latere verklaring van de afstand betreft, in de vorm van een 'vleugels' gekregen, maar op niets gestoelde veronderstelling: een Limburgse mythe.

Zie: P.J.H. Ubachs, Handboek voor de geschiedenis van Limburg, (Maaslandse Monografieën, 63), Hilversum 2000, p. 279 en voetnoot. De tekst van dit boek stond in zijn totaliteit op Internet, maar anno 2017 is nog slechts een deel beschikbaar. De auteur verwijst onder meer naar een eerder artikel van zijn hand: P.J.H. Ubachs, Het kanonschot langs de Maas, en het naschrift daarop van P. Dingemans, beide gepubliceerd in: De Maasgouw (1981), tezamen pp. 116-118.

[Ingrid M.H.Evers]

Tekst van de verdragen tussen België en Nederland tijdens en na de Belgische Opstand / Revolutie

Maar nog steeds heb ik de officiële tekst van die XXIV (24) artikelen van het Verdrag van Londen uit 1839 niet kunnen traceren.

Het verdrag is opgenomen in een uitgave die in te zien is bij de Stadsbibliotheek Maastricht (Centre Céramique), maar dat betekent een tochtje naar de bibliotheek. Enfin, de volhouders verwijs ik naar de 231 delen omvattende uitgave:

1. Clive Parry, The consolidated treaty series, Dobbs Ferry N.Y., Oceana Publications (1961-1986).

2. Clive Perry, Index-guide to treaties : based on The consolidated treaty series, ed. and annot. by Clive Parry, and all other series therein utilised / Clive Parry Vol. 1: General chronological list, 1648-1809 / by Paul Irwin.

Nr. 2 heeft weinig te bieden voor de negentiende eeuw, maar misschien is er ook een tweede index-deel voor de periode na 1809, dat ik op de website niet kan vinden.

Nota Bene: Anno 2017 blijken deze verdragen ook bereikbaar op Internet, namelijk op de overheidswebsite www.wetten.nl

[SJEF †]

1. verdrag van negentien april een duizend acht honderd negen en dertig (19-04-1839)

Dit verdrag staat bekend onder diverse namen.

Verdrag van Londen (1839) of Verdrag der XXIV artikelen zijn de meest bekende.

Maar nog steeds heb ik de officiële tekst van die XXIV (24) artikelen van het Verdrag van Londen uit 1839 niet kunnen traceren.

[SJEF †]

Ohh.... nu doet de URL het weer.

Inderdaad: Last edited by SJEF; zondag 21 februari 2010 at 13:59. Reden: URL hersteld.

Dan over de 'schootsafstand' van 1.200 Amsterdamse vademen.
Waarom zijn de grenscontouren westelijk van Maastricht dan zo grillig en volgen exact de oude vestingwerken?
Daarbij existeren er voorafgaand aan het beschrijvend Proces Verbaal van de grensafscheiding uit 8 augustus 1843 nog twee eerdere verdragen, waar ik de tekst (nog) niet van heb kunnen vinden.
Mogelijk dat daar de 'schootsafstand' wordt beschreven.
Een andere verklaring heb ik niet.

1. verdrag van negentien april een duizend acht honderd negen en dertig (19-04-1839)
2. verdrag van vijf november duizend acht honderd twee en veertig (05-11-1842)

[Verwijderde gebruiker]

En hier kun je ook nog wat mooie foto's vinden van Breur. http://www.breurhenket.com/Verraad.htm

[Verwijderde gebruiker]

Reinsteen te St. Pieter.

Een reinsteen te St. Pieter. Ooit aangetroffen bij werkzaamheden op de Mergelweg. Nu in privé collectie.

[Pier]

Deze afstand wordt genoemd in een door ene Co Bieze in 2005 geschreven, historisch op punten aanvechtbaar kadertje in de website van Aafko Tuin ( http://docs.google.com/fileview?id=0...NjU4OGE5&hl=nl . ).

Ingrid,

Ik vrees dat deze URL niet meer actief is.
Overigens ken ook ik het verhaal van de 'schootsafstand', maar vertel ik altijd dat het een 'broodje-aap' verhaal is, hetzelfde als de kanonskogel in de voorgeven van café de Vogelstruys.

Maar waar haal ik die wetenschap nu weer vandaan ???


Ohh.... nu doet de URL het weer. Sorry....

[SJEF †]

Deze afstand wordt genoemd in een door ene Co Bieze in 2005 geschreven, historisch op punten aanvechtbaar kadertje......

Co Bieze is de nestor van alle grenspalenliefhebbers.
Hij is een gepensioneerde ambtenaar van 's Rijksbelastingen.
Een interview uit 2008 is te lezen op de volgende webpagina.

http://www.opdegrens.eu/interview/cobieze.html .

[SJEF †]

Ik vond nog onderstaand PDF bestand van Aafko Tuin, met de naam: Rijksgrens Nederland--België; algemeen, 2008.

http://www.grenspalen.nl/archief/ben...1-algemeen.pdf .

[Ingrid M.H.Evers]

Een kanonschot als afstand tot de grens?

De strook rondom Maastricht werd bepaald op 1.200 Amsterdamse vademen (2.037,6 meter) vanaf de Maastrichtse vestingwerken, zo ver als de toenmalige vestingkanonnen reikten.

Deze afstand wordt genoemd in een door ene Co Bieze in 2005 geschreven, historisch op punten aanvechtbaar kadertje in de website van Aafko Tuin ( http://docs.google.com/fileview?id=0...NjU4OGE5&hl=nl . ). Hij noemt geen bron. Kan iemand mij zeggen waar dhr. Bieze zijn kennis vandaan heeft? Ik heb het in het proces verbaal van de conventie uit 1843 (website eveneens hierboven door Sjef genoemd) niet terug kunnen vinden.

Er bestaat bij historisch geïnteresseerden geweldig veel belangstelling voor alles wat met de grenzen te maken heeft. De website http://www.grenspalen.nl/webdoc5-links.html biedt elke hobbyist wat wils.

[El Loco]

De foto's van de grenspalen rondom Maastricht met de nummers 49 tot en met 106 zijn via onderstaande URL te bekijken.
http://picasaweb.google.nl/aafko.tui...ichtGP49TM106# .

Walterskrutser is ook zo'n fervente grenspaalwandelaar. Hij publiceerde zijn foto's van wandelingen langs de Belgisch-Nederlandse grens rondom Maastricht (en heel Nederland!) op Panoramio. Als je begint bij grenspaal 49 kun je de wandelingen op het Google-kaartje volgen. D.m.v. de pijlen bij de foto's kun je naar de volgende foto navigeren, maar verwarrend is dat je soms vooruit, soms achteruit moet navigeren (en soms raak je de weg kwijt; dan moet je even een nabije grenspaal zoeken in de grenspalenfolder). Je kunt natuurlijk ook zelf gaan wandelen...


Grenspaal 49 in de berm van de Maasboulevard ten zuiden van ENCI
(© walterskrutser op Panoramio.com)