Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

Grensmarkeringen rondom Maastricht

Sluiten
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • Grensmarkeringen rondom Maastricht

    Grensmarkeringen (grenspalen en grensstenen) rondom Maastricht.

    Naar aanleiding van twee geplaatste foto's (categorie 'Boe is dit') van grenspalen die rondom Maastricht te zien zijn, leek het me nuttig om er wat meer informatie over te verstrekken.
    De documentatie bestaat uit een viertal doorzoekbare PDF bestanden.

    1. Grenspalen rondom Maastricht.

    http://docs.google.com/fileview?id=0...NjU4OGE5&hl=nl .

    2. Bestek en voorwaarden.

    http://docs.google.com/fileview?id=0...NTAwNjIx&hl=nl .

    3. Proces verbaal tussen België en Nederland in de Franse taal.

    http://docs.google.com/fileview?id=0...MGVlMTc0&hl=nl .

    4. Proces verbaal tussen België en Nederland in de Nederlandse taal.

    http://docs.google.com/fileview?id=0...ODFmNTVk&hl=nl .

    ******************************

    Bij het vaststellen van de grens tussen Nederland en België werd afgesproken dat de Maas tot bij Maasbracht de scheiding zou vormen.
    Behalve bij Maastricht dat, inclusief een strook rondom de stad, aan Nederland werd toegevoegd.
    De strook rondom Maastricht werd bepaald op 1.200 Amsterdamse vademen (2.037,6 meter) vanaf de Maastrichtse vestingwerken, zo ver als de toenmalige vestingkanonnen reikten.
    De grens werd gemarkeerd door grenspalen en -stenen en beschreven in een, op 8 augustus 1843 opgesteld, gedetailleerd proces-verbaal.
    Vanwege het grillig verloop van de grens rondom Maastricht staan in dat gebied over een afstand van dertien kilometer maar liefst 58 grenspalen; de grenspalen nummer 49 tot en met nummer 106.
    De foto's van de grenspalen rondom Maastricht met de nummers 49 tot en met 106 zijn via onderstaande URL te bekijken.

    http://picasaweb.google.nl/aafko.tui...ichtGP49TM106# .

    ******************************

    Grenspalen

    Het grootste gedeelte van de grens tussen België en Nederland is een kunstmatige grens.
    Deze grenssoort heeft nooit de voorkeur van staatslieden en legeraanvoerders genoten, omdat ze moeilijk te verdedigen is en omdat de loop niet vastligt in het landschap.
    Dat laatste probleem werd ondervangen door de grens met palen te markeren.
    Na de Vrede van Munster werd het verloop van de grens tussen de Spaanse en de Noordelijke Nederlanden met houten palen aangegeven.
    In 1713 werd in Utrecht de vrede gesloten die een einde maakte aan de Spaanse Successieoorlog.
    Een van de bepalingen was dat Oostenrijk de Zuidelijke Nederlanden kreeg.
    De houten palen werden vervangen door stenen exemplaren in twee uitvoeringen.
    Op de grote palen stond aan een kant de tweekoppige Oostenrijkse adelaar met het opschrift Oostenrijk.
    Aan de andere zijde was de Nederlandse leeuw ingekapt en de benaming Haar Hoog Mogende, als aanduiding van de Staten-Generaal.
    Op de kleinere palen stonden alleen twee opschriften.
    Het Oostenrijkse gebied werd aangeduid met 's KEY.E. CONIN Bodem, een afkorting van des keizers en konings bodem.
    De Oostenrijkse keizer was ook koning van Hongarije.
    Aan de kant van de Republiek stond kortweg STAET BODEM.

    Op 19 april 1839 werd in Londen het scheidingstraktaat tussen België en Nederland getekend.
    De loop van de grens werd op 8 augustus 1843 bepaald bij de Conventie van Maastricht.
    Besloten werd 388 gietijzeren grenspalen en 356 hardstenen grensstenen te plaatsen.
    De ijzeren palen met een gewicht van 372 kilo rusten in een gemetselde bakstenen fundering.
    Ze steken ongeveer 1.30 meter boven het fundament uit.
    Op de afgeronde punt is een knop van 17 centimeter geschroefd.
    Aan de Belgische zijde is het wapenschild van het land aangebracht; de Nederlandse leeuw aan de andere kant.
    De arduinen (= Blauwe hardsteen) hulppalen hebben een hoogte van 75 centimeter; ze gaan nog eens 50 centimeter de grond in.
    Opschrift of jaartal ontbreekt.
    Bijna alle gietijzeren palen dragen het jaartal van de markering.
    Bij de plaatsing werd een doorlopende nummering gehanteerd.
    Een echt vast stramien in de plaatsing is er niet.
    Op de meeste knikpunten in de grens kwam wel een paal, maar niet op alle.
    Telkens als de landsgrens aan de grens van een gemeente raakte, werd in ieder geval een grenspaal geplaatst.
    Het precieze vastleggen van de plaats van de palen en hun hoge gewicht moesten onenigheid in de toekomst voorkomen.
    Ten overvloede werd in 1847 een reglement voor onderhoud en instandhouding van de grenspalen vastgesteld.
    Artikel I bepaalt: De plaatselijke besturen der aangrenzende gemeenten zullen in de gemeente elk jaar de op de grens geplaatste palen doen nagaan, ten einde zich te verzekeren dat ze in goeden staat zijn.
    Het 'schouwen' van de grenspalen wordt nog elk jaar getrouw uitgevoerd.
    Historie is niet alleen het weergeven van de as, maar ook het doorgeven van het vuur.
    Thomas More

  • #2
    Een afbeelding waarop het grillige grensverloop tussen Maastricht en België duidelijk zichtbaar is.
    Afbeelding gemaakt via Google Earth.

    Historie is niet alleen het weergeven van de as, maar ook het doorgeven van het vuur.
    Thomas More

    Opmerking


    • #3
      Oorspronkelijk geplaatst door SJEF Bekijk bericht
      De foto's van de grenspalen rondom Maastricht met de nummers 49 tot en met 106 zijn via onderstaande URL te bekijken.
      http://picasaweb.google.nl/aafko.tui...ichtGP49TM106# .
      Walterskrutser is ook zo'n fervente grenspaalwandelaar. Hij publiceerde zijn foto's van wandelingen langs de Belgisch-Nederlandse grens rondom Maastricht (en heel Nederland!) op Panoramio. Als je begint bij grenspaal 49 kun je de wandelingen op het Google-kaartje volgen. D.m.v. de pijlen bij de foto's kun je naar de volgende foto navigeren, maar verwarrend is dat je soms vooruit, soms achteruit moet navigeren (en soms raak je de weg kwijt; dan moet je even een nabije grenspaal zoeken in de grenspalenfolder). Je kunt natuurlijk ook zelf gaan wandelen...


      Grenspaal 49 in de berm van de Maasboulevard ten zuiden van ENCI
      (© walterskrutser op Panoramio.com)

      Opmerking


      • #4
        Een kanonschot als afstand tot de grens?

        Oorspronkelijk geplaatst door SJEF Bekijk bericht
        De strook rondom Maastricht werd bepaald op 1.200 Amsterdamse vademen (2.037,6 meter) vanaf de Maastrichtse vestingwerken, zo ver als de toenmalige vestingkanonnen reikten.
        Deze afstand wordt genoemd in een door ene Co Bieze in 2005 geschreven, historisch op punten aanvechtbaar kadertje in de website van Aafko Tuin ( http://docs.google.com/fileview?id=0...NjU4OGE5&hl=nl . ). Hij noemt geen bron. Kan iemand mij zeggen waar dhr. Bieze zijn kennis vandaan heeft? Ik heb het in het proces verbaal van de conventie uit 1843 (website eveneens hierboven door Sjef genoemd) niet terug kunnen vinden.

        Er bestaat bij historisch geïnteresseerden geweldig veel belangstelling voor alles wat met de grenzen te maken heeft. De website http://www.grenspalen.nl/webdoc5-links.html biedt elke hobbyist wat wils.
        Last edited by Ingrid M.H.Evers; 14 augustus 2017, 23:09.

        Opmerking


        • #5
          Ik vond nog onderstaand PDF bestand van Aafko Tuin, met de naam: Rijksgrens Nederland--België; algemeen, 2008.

          http://www.grenspalen.nl/archief/ben...1-algemeen.pdf .
          Historie is niet alleen het weergeven van de as, maar ook het doorgeven van het vuur.
          Thomas More

          Opmerking


          • #6
            Oorspronkelijk geplaatst door Ingrid M.H. Evers Bekijk bericht
            Deze afstand wordt genoemd in een door ene Co Bieze in 2005 geschreven, historisch op punten aanvechtbaar kadertje......
            Co Bieze is de nestor van alle grenspalenliefhebbers.
            Hij is een gepensioneerde ambtenaar van 's Rijksbelastingen.
            Een interview uit 2008 is te lezen op de volgende webpagina.

            http://www.opdegrens.eu/interview/cobieze.html .
            Historie is niet alleen het weergeven van de as, maar ook het doorgeven van het vuur.
            Thomas More

            Opmerking


            • #7
              Oorspronkelijk geplaatst door Ingrid M.H. Evers Bekijk bericht
              Deze afstand wordt genoemd in een door ene Co Bieze in 2005 geschreven, historisch op punten aanvechtbaar kadertje in de website van Aafko Tuin ( http://docs.google.com/fileview?id=0...NjU4OGE5&hl=nl . ).
              Ingrid,

              Ik vrees dat deze URL niet meer actief is.
              Overigens ken ook ik het verhaal van de 'schootsafstand', maar vertel ik altijd dat het een 'broodje-aap' verhaal is, hetzelfde als de kanonskogel in de voorgeven van café de Vogelstruys.

              Maar waar haal ik die wetenschap nu weer vandaan ???


              Ohh.... nu doet de URL het weer. Sorry....
              Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd

              Opmerking


              • #8
                Reinsteen te St. Pieter.

                Een reinsteen te St. Pieter. Ooit aangetroffen bij werkzaamheden op de Mergelweg. Nu in privé collectie.
                Bestanden bijvoegen
                De leefs mer eine kier .

                Opmerking


                • #9
                  En hier kun je ook nog wat mooie foto's vinden van Breur. http://www.breurhenket.com/Verraad.htm
                  De leefs mer eine kier .

                  Opmerking


                  • #10
                    Oorspronkelijk geplaatst door Pier Bekijk bericht
                    Ohh.... nu doet de URL het weer.
                    Inderdaad: Last edited by SJEF; zondag 21 februari 2010 at 13:59. Reden: URL hersteld.

                    Dan over de 'schootsafstand' van 1.200 Amsterdamse vademen.
                    Waarom zijn de grenscontouren westelijk van Maastricht dan zo grillig en volgen exact de oude vestingwerken?
                    Daarbij existeren er voorafgaand aan het beschrijvend Proces Verbaal van de grensafscheiding uit 8 augustus 1843 nog twee eerdere verdragen, waar ik de tekst (nog) niet van heb kunnen vinden.
                    Mogelijk dat daar de 'schootsafstand' wordt beschreven.
                    Een andere verklaring heb ik niet.

                    1. verdrag van negentien april een duizend acht honderd negen en dertig (19-04-1839)
                    2. verdrag van vijf november duizend acht honderd twee en veertig (05-11-1842)
                    Historie is niet alleen het weergeven van de as, maar ook het doorgeven van het vuur.
                    Thomas More

                    Opmerking


                    • #11
                      Oorspronkelijk geplaatst door SJEF Bekijk bericht
                      1. verdrag van negentien april een duizend acht honderd negen en dertig (19-04-1839)
                      Dit verdrag staat bekend onder diverse namen.

                      Verdrag van Londen (1839) of Verdrag der XXIV artikelen zijn de meest bekende.

                      Maar nog steeds heb ik de officiële tekst van die XXIV (24) artikelen van het Verdrag van Londen uit 1839 niet kunnen traceren.
                      Historie is niet alleen het weergeven van de as, maar ook het doorgeven van het vuur.
                      Thomas More

                      Opmerking


                      • #12
                        Tekst van de verdragen tussen België en Nederland tijdens en na de Belgische Opstand / Revolutie

                        Oorspronkelijk geplaatst door SJEF Bekijk bericht
                        Maar nog steeds heb ik de officiële tekst van die XXIV (24) artikelen van het Verdrag van Londen uit 1839 niet kunnen traceren.
                        Het verdrag is opgenomen in een uitgave die in te zien is bij de Stadsbibliotheek Maastricht (Centre Céramique), maar dat betekent een tochtje naar de bibliotheek. Enfin, de volhouders verwijs ik naar de 231 delen omvattende uitgave:

                        1. Clive Parry, The consolidated treaty series, Dobbs Ferry N.Y., Oceana Publications (1961-1986).

                        2. Clive Perry, Index-guide to treaties : based on The consolidated treaty series, ed. and annot. by Clive Parry, and all other series therein utilised / Clive Parry Vol. 1: General chronological list, 1648-1809 / by Paul Irwin.

                        Nr. 2 heeft weinig te bieden voor de negentiende eeuw, maar misschien is er ook een tweede index-deel voor de periode na 1809, dat ik op de website niet kan vinden.

                        Nota Bene: Anno 2017 blijken deze verdragen ook bereikbaar op Internet, namelijk op de overheidswebsite www.wetten.nl
                        Last edited by Ingrid M.H.Evers; 22 augustus 2017, 15:39. Reden: aanvulling

                        Opmerking


                        • #13
                          Het kanonschot langs de grens: een Limburgse mythe (1)

                          Oorspronkelijk geplaatst door SJEF Bekijk bericht
                          Dan over de 'schootsafstand' van 1.200 Amsterdamse vademen.
                          Ik wil er hier niet uitgebreid op ingaan, maar dat kanonschot is een mythe die ouder is dan de grensscheiding tussen België en Nederland na de Belgische Opstand (of, vanuit Belgisch gezichtspunt gezien: de Belgische Revolutie), 1830-1839; definitieve tracering van het traject: 1843.

                          'Het kanonschot' wordt eerder al toegedicht aan de grenzen die getrokken worden tussen Limburg en Pruisen in de periode 1815-1818. Die oostelijke grens van pakweg Gennep tot ca. Aken is op details na bijna twee eeuwen onveranderd gebleven. In Noord- en Midden-Limburg ging het erom de rivier de Maas ruim binnen de landsgrenzen te houden. De afstand vanaf de rivier tot de oostelijke grens bedroeg iets meer dan drie mijl. (Let wel: voor de latere Grensmaas, de scheiding met België tussen Maastricht en Maasbracht, golden in 1843 andere regels!)

                          In later jaren heeft men beweerd dat die oostelijke grens vanaf de Maas werd gebaseerd op de reikwijdte van het toenmalig geschut. In 1981 heeft dr. P.J.H. Ubachs aangetoond dat deze redenering niet opgaat. Een naschrift van drs. P. Dingemans nuanceerde het geschuttechnische verhaal, maar kon de stelling van Ubachs vooralsnog niet ontkrachten. Interessant is dat de afstand tot de grens in 1818 ruim groter is dan de door mij hierboven geciteerde, door C. Bieze gesuggereerde reikwijdte van geschut in 1839-1843. Het lijkt mij dat Ubachs gelijk heeft als hij stelt dat het hier een latere verklaring van de afstand betreft, in de vorm van een 'vleugels' gekregen, maar op niets gestoelde veronderstelling: een Limburgse mythe.

                          Zie: P.J.H. Ubachs, Handboek voor de geschiedenis van Limburg, (Maaslandse Monografieën, 63), Hilversum 2000, p. 279 en voetnoot. De tekst van dit boek stond in zijn totaliteit op Internet, maar anno 2017 is nog slechts een deel beschikbaar. De auteur verwijst onder meer naar een eerder artikel van zijn hand: P.J.H. Ubachs, Het kanonschot langs de Maas, en het naschrift daarop van P. Dingemans, beide gepubliceerd in: De Maasgouw (1981), tezamen pp. 116-118.
                          Last edited by Ingrid M.H.Evers; 17 augustus 2017, 01:35. Reden: correctie en aanvulling

                          Opmerking


                          • #14
                            Grenspalen westelijk van Maastricht

                            Ik las zo net dat westelijk van Maastricht de B/NL grenszuilen staan met de nummers vanaf 49 tot 106.
                            Ik meen dat de laatste paal nummer 108 heeft.
                            Wie kan dat verifiëren?
                            Hans Hermans

                            Opmerking


                            • #15
                              Hallo Hans, welkom!
                              De grenspalen 49 t/m 106 staan ten westen van de Maas langs de Belgisch-Nederlandse grens. Paal 49 is de meest zuidelijke (bij de grensovergang Ternaaijen/Lanaye), paal 106 bevindt zich bij Smeermaas. Ten noorden daarvan vormt de rivier de Maas de grens. Er staan dan ook minder grenspalen bij Borgharen en Itteren, welgeteld twee. Paal 108 is de meest noordelijke grenspaal in Maastricht en staat ongeveer waar het riviertje de Geul in de Maas stroomt.

                              Opmerking

                              Bezig...
                              X