Vestingwerken Villapark

[sjuup rekko]

In het blad Sint Pieter Vroeger en Nu wil ik voor februari 2011 een artikel maken over de ligging van het Villapark in de vestingwerken.
Van de week hebben Jet van Aalst en ik gezien dat restanten van Avance La Rive en een ( klein deel) van de Kazamatten zijn terug te vinden in haar kelder.
Met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid is het huis gebouwd op de fundamenten van de oude vestingwerken.
Deze vondst heeft ertoe geleid om in een volgend artikel de lokaties van de verschillende vestingwerken te plaatsen in de straten / lanen van het Villapark.
Rob Kamps heeft de goede aanwijzingen gegeven om Avance La Rive te lokaliseren in de Sint Hubertuslaan in de buurt van het dierenpark en Henri Hermanspark.
Het uitwerken van deze uitdaging lijkt mij bijzonder interessant voor de bewoners van het Villapark.

Sjuup Rekko

[Clio]

Wat is Avance la Rive?

[Clio]

Laat je niet intimideren, olijfje. Een bijdrage hier moet voor iedereen te volgen zijn, ook al is de plaatser zeer thuis in zijn hobby c.q. onderwerp.

[SJEF †]

Voor Avance La Rive:
Zie #18 op de Vestingkaart (in opdracht van de Stichting Maastricht Vestingstad) van onderstaand bericht.

http://forum.mestreechonline.nl/show...24&postcount=1 .

[Clio]

Avance la Rive (genoemd naar een mijnheer La Rive) was dus de naam van een onderdeel van de vestingwerken ten zuiden van de Sint-Pieterspoort, nr. 18 op de door Sjef per weblink geplaatste plattegrond. Het lag pal onder de stadsmuur en ten oosten van de toenmalige Sint-Pietersbrug.

Henri Hermanspark (bij het ijskarretje?) is voor de huidige tijd nog niet zo'n slechte localisering.

[El Loco]

Deze vondst heeft ertoe geleid om in een volgend artikel de lokaties van de verschillende vestingwerken te plaatsen in de straten / lanen van het Villapark.

Op zich hoeft dat niet zo moeilijk te zijn: je hoeft alleen maar het door SJEF geplaatste kaartje over de huidige stadsplattegrond te projecteren (die dan wel uiteraard tot dezelfde schaal vergroot/verkleind moet worden).

Ik kan trouwens de betekenis van het begrip avance nergens vinden, ook niet in deze begrippenlijst op Wikipedia.

[SJEF †]

Ik kan trouwens de betekenis van het begrip avance nergens vinden,....

Het begrip avance staat ook niet op de webpagina van de Stichting Menno van Coehoorn.

http://www.coehoorn.nl/begrippenlijs...ppenlijst.html .


Avance La Rive bevond zich zuid-oostelijk van de Sint Pieterspoort en zuid-westelijk van het Rondeel Haet ende Nijt.

Na het nodige zoek-en bladerwerk toch nog de betekenis van Avance kunnen vinden.
Eigenlijk is de naam: avancée.
En avancée is een lunet voor ravelijn van de Sint Pieterspoort.

Pieter de la Rive was directeur der fortificaties (1753-1771).
Hoofdstuk IV (pagina 179 en verder): De vesting Maastricht stelselmatig gemoderniseerd (1753-ca 1777).

Bron:
Bolwerk der Nederlanden.
L.J. Morreau.

[Antonius]

op deze PDF http://www.septentrion-nwe.org/index.php/septentrion_nl/content/download/8312/68018/file/cdv%20maastricht.pdf
pagina 6
staat echter een heel ander gedeelte afgebeeld qua vorm en afmetingen waar sjuup rekko naar vraagt.
Is de naam, avance la rive misschien een overblijfsel van oudere / andere plannen voor de vestingwerken?
Er werd getekend en ontworpen en de uitvoering is aangepast wegens de omstandigheden?

mvg

aanvulling:
op die pagina is geen inundatie gebied van de Jeker te zien maar een nagenoeg vierkant bolwerk

[El Loco]

Ik weet er niet heel veel van, maar dat min of meer vierkante vestingwerk zie ik ook op de Maquette van Maastricht (rechtsonder). De kaart van D'Aubencourt, waar Antonius aan refereert, is een studie voor die maquette en geeft dus de toestand in het midden van de 18e eeuw weer. Ik neem aan dat er daarna nog wel het een en ander gewijzigd is aan de vestingwerken in dit deel van de stad. Jammer dat bij de kaart op Septentrion (getekend door Guido Provaes in 2006, dat staat er wel bij) niet staat welke toestand hier wordt weergegeven.


Kopie van de Maquette van Maastricht (in Centre Céramique) vanuit het zuiden

[Rubke]

via email kwam de volgende reactie binnen

De vraag, die ik plaatste was om meer informatie te krijgen over “Avancee de la Rive”.
Deze vraag houdt verband met het onderzoek dat ik doe naar de geschiedenis van het Villapark.
Het Villapark is gebouwd op de voormalige vestingwerken ten zuiden van de Sint Pieterspoort.
De gemeente Maastricht kocht in 1881 de voormalige vestingterreinen van de staat der Nederlanden, afdeling Domeinen.
Zoals in de literatuur is te lezen zijn vanaf die tijd projectplannen ontwikkeld en is het eerste bouwwerk in het Villapark
in 1887 plechtig onthuld. Dit bouwwerk is de inmiddels verdwenen fontein in het “point rond” kruising
Sint Lambertuslaan en Prins Bisschopsingel. Ook in 1887 zijn de eerste drie woningen gebouwd.
De artikelen over het villapark worden vanaf 2006 twee keer per jaar gepubliceerd in Sint Pieter Vroeger en Nu,

Met vriendelijke groeten


Sjuup Rekko

[Willy Bronckers]

DE KOOMPE

Bijdrage 50PLUS Maastricht. Domeinvergadering Fysiek 3 februari 2026.

Onderwerp: De Koompe, het tunneltje en de gedenksteen als essentieel erfgoed in de toekomstige parkinrichting.

Voorzitter,

50PLUS Maastricht is al lange tijd pleitbezorger voor het volledig betrekken van De Koompe bij het stadspark. Het terrein wordt groen, verbonden en openbaar toegankelijk.
De vergroening van De Koompe is een enorme kans om het zichtbaar houden van:

• de militaire geschiedenis,
• de vestinghistorie,
• en de betekenis van De Koompe als gebied dat onder water gezet kin worden.

​
50PLUS Maastricht wil specifiek stil staan bij één klein, maar historisch buitengewoon betekenisvol element, namelijk:
Het voormalige militaire voetgangerstunneltje onder de Prins Bisschopsingel – én de gedenksteen die zich daarin bevindt.
Een vergeten maar uniek stuk militair erfgoed.

Wat gaat er gebeuren met “de tunnel onder de Prins Bisschopsingel en de gedenksteen die daar in is aangebracht”
Het tunneltje is voor 50PLUS niet zomaar een doorgang. Het is een stille getuige van:

• het militaire gebruik van De Koompe als oefen- en sportterrein,
• de dagelijkse route van militairen tussen kazerne en trainingsveld,
• de historische laagte van het gebied “De Koompe”, dat eeuwenlang deel uitmaakte van de Maastrichtse vestingwerken.

De gedenksteen in het tunneltje:

• wat erop staat,
• wanneer hij geplaatst is,
• wat de historische betekenis is.

Dit gaat niet om nostalgie.
Dit gaat om identiteit, om landschapsgeschiedenis, om respect voor de plek waar Maastricht eeuwenlang zijn verdediging organiseerde en waar duizenden militairen hun dagelijkse routines hadden.

Het tunneltje met gedenksteen is een klein element — maar precies zulke elementen geven een park ziel, historische diepte en herkenbaarheid.
Een park zonder verhaal is een grasveld.
Een park mét verhaal is een publieke plek met betekenis.
​
50PLUS Maastricht vraagt daarom het volgende aan het College

1. Breng de gedenksteen in de tunnel onder de Prins Bisschopsingel formeel in kaart.
2. Neem zowel het tunneltje als de gedenksteen op in de cultuurhistorische beschrijving van De Koompe.
3. Onderzoek de mogelijkheid om het tunneltje op te knappen en veilig toegankelijk te maken als onderdeel van een wandel- of erfgoedroute binnen het nieuwe stadspark. Hiermee versterken we het historisch verhaal én de parkbeleving.
4. Plaats uitlegpanelen of digitale informatie zodat bezoekers het verhaal van De Koompe, de inundatiekommen en de militaire geschiedenis kunnen begrijpen.

Voorzitter,
50PLUS Maastricht vraagt daarom om de verzekering dat dit tunneltje en de gedenksteen niet over het hoofd worden gezien, maar een volwaardige plek krijgen in de toekomstige inrichting van het parkgebied rond De Koompe.

Dank u wel.


​