Het RHCL: Regionaal Historisch Centrum voor Limburg

[Ingrid M.H.Evers]

Op Mestreech Online is het RHCL al vaker langs gekomen. Niet altijd was dat in gunstige zin en soms was dat terecht. Maar als buitenstaander weet je vaak weinig van de redenen waarom bepaalde dingen niet publieksvriendelijker zijn, of waarom jaren geleden iets niet mogelijk was en nu al weer langere tijd wel. Enfin, er blijft nog een boel te wensen over, maar soms is het ook gewoon een kwestie van weten hoe iets werkt. Dat geldt met name voor de beeldbank: hoe werkt die nu precies?

Ik wil er een dezer dagen wel wat meer over vertellen, maar inmiddels zijn we in het draadje Servaasbroek, elders op de site, aan het afdwalen. Daarom nu alvast maar wat wetenswaardigheden.
In verband met dat draadje heb ik op de beeldbank van het RHCL maar eens handmatig de collectie van het voormalige rijksarchief in Limburg, het RAL, doorgevlooid. Handmatig, omdat de zoekfunctie in bepaalde gevallen niet aansluit op de beschrijving van het plaatje. Alles bij elkaar zo'n kleine drieduizend afbeeldingen, dus het neemt tijd, maar je vind nog eens wat!

De beeldbank van het RHCL bestaat uit verschillende collecties, die overigens allemaal tegelijk worden 'aangesproken' als je een zoekterm invult. Het systeem is echter nog steeds niet helemaal uit de kinderziekten. Dat komt mede doordat bijvoorbeeld de RAL-beschrijvingen - dus van het voormalige Rijksarchief in Limburg - zijn overgetypt van het kaartsysteem dat decennia, zelfs meer dan een eeuw geleden voor eigen gebruik werd opgemaakt. Met de opkomst van de publieksvraag ontstond eind vorige eeuw het fenomeen 'beeldbank', een bestand dat plaatjes digitaal toegankelijk moest maken voor het publiek. Maar in heel Nederland wist eigenlijk niemand hoe je dat moest aanpakken, wat het ging kosten, hoe het zat met de rechten van auteurs (waarvan men ten aanzien van foto's zelden de gegevens had geadministreerd) en vooral: welk programma was geschikt voor welke computersystemen. Er is dus veel geëxperimenteerd en niet altijd even gelukkig. Daarbij komt, dat 'plaatjes' zeker bij de rijksarchieven heel lang geen prioriteit kregen.

Hier in Maastricht is de collectie 'plaatjes' (prenten, tekeningen en foto's) van het RAL dan ook in verhouding tot het voormalige gemeentearchief (GAM) weinig omvangrijk: minder dan 3.000 exemplaren. De GAM-collectie bezat twintig jaar geleden al meer dan 40.000 foto's, dus zonder de prenten en tekeningen mee te rekenen. Wat bij die RAL-beschrijvingen vaak ontbreekt, is de zoekterm 'plattegrond' of 'landkaart'. Dat maakt dat die prachtige manuscriptkaarten of gedrukte kaarten er in het zoekformulier niet uit komen, tenzij je toevallig de naam van de maker kent. De locaties op die kaarten zijn zelden vermeld in de beschrijving. Tegenwoordig zou men dat wel doen, maar vroeger was daar geen noodzaak toe.

Ongetwijfeld wordt dat nog wel eens gecorrigeerd, maar men kan niet alles tegelijk. Er wordt al heel veel gedigitaliseerd. En in de tussentijd kun je lekker grasduinen door er handmatig doorheen te lopen. Ga op de website van het RHCL naar Zoeken, klik vervolgens op Beeldbank, kijk in het vragenformulier naar 'collectie', scroll daar naar beneden naar 'prenten, tekeningen en foto's van het RAL', klik dat aan en klik daarna onderaan op 'zoeken'. Je krijgt dan alles uit die collectie in beeld. Geef dus geen specifieke zoekterm op.

[El Loco]

Dat woord 'beerput' sloeg absoluut niet op het RHCL! Ik bedoelde: daar gaan we weer met onze discussies, met een enorme hoeveel nieuw materiaal. Ik had misschien beter 'verborgen schat' kunnen zeggen. Zeker geen kritiek naar het RHCL dus.

[Ingrid M.H.Evers]

Deel bouwtekeningen Maastricht geblokkeerd

De Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) gaat – in navolging van wat ze voor de gemeente Eijsden-Margraten heeft gedaan – een aantal bouwdossiers van de gemeente Maastricht digitaliseren, die het RHCL in beheer heeft. Hierdoor zijn ruim 1100 van deze dossiers tijdelijk niet in te zien. Naar verwachting gaat dit ongeveer twee maanden duren.

Net als bijna iedere andere Limburgse gemeente is de gemeente Maastricht aangesloten bij BsGW. BsGW regelt voor hen de heffing en inning van gemeentelijke belastingen en waterschapsbelastingen en voor uitvoering van de wet WOZ.

Voor dit laatste moeten zij de waarde van een huis weten. Vanaf 1 januari 2022 (uitvoeringsjaar 2021) is er een wettelijke verplichting om woningen te waarderen op basis van de gebruiksoppervlakte.

BsGW heeft gekozen om hiervoor een tool aan te schaffen. De tool berekent de totale gebruiksoppervlakte van een woning op basis van een aantal gegevens. Reden om een tool aan te schaffen is dat een aanzienlijke tijdsbesparing oplevert ten opzicht van de gebruiksoppervlakte te bepalen op basis van de bouwtekening. De tool kan helaas niet de gebruiksoppervlakte van stapelbouwwoningen berekenen. Voor de stapelbouwwoningen zal de gebruiksoppervlakte bepaald worden op basis van bouwtekeningen. Deze bouwtekeningen dient iedere gemeente digitaal aan te leveren aan BsGW.

Echter, sommige bouwtekeningen moeten hiervoor worden gedigitaliseerd. Om de bouwtekeningen te digitaliseren moeten ze uit onze depots worden gelicht, zodat ze naar een organisatie kunnen worden overgebracht waar ze kunnen worden gescand. Voor dit scannen op grote schaal heeft het HCL namelijk niet de faciliteiten.

In de tussentijd zijn de bouwtekeningen (en hun dossiers) niet in te zien. Dat kan pas weer zodra het scanbedrijf klaar is en de tekeningen zijn teruggebracht. We verwachten de dossiers eind april 2020 weer terug.

Voor Maastricht gaat het om 1157 dossiers. We hebben – alfabetisch op adres – een handig overzichtje gemaakt van deze bouwdossiers. Dit overzicht vind je hier, na de klik. Tip: gebruik ctrl+f om het document snel te doorzoeken!

BRON: RHCL Nieuwsbrief dd. 12 maart 2020.

[El Loco]

Deel bouwtekeningen Maastricht geblokkeerd
Dit overzicht vind je hier, na de klik. Tip: gebruik ctrl+f om het document snel te doorzoeken!

Wat een hoeveelheid studentenwoningen!

[Ingrid M.H.Evers]

Grote verrassing op de beeldbank van het RHCL: auteursnamen meteen zichtbaar!

[Ingrid M.H.Evers]

Auteursnamen zichtbaar op de Beeldbank van het RHCL

Voor het eerst (althans: het valt mij voor het eerst op) zijn bij de resultaten van een zoekactie de auteurs van foto's meteen zichtbaar in een nieuwe kolom naast de beschrijving. Men hoeft dus niet perse meer de foto aan te klikken om eventuele details (zoals een auteur) in de rest van de beschrijving te vinden. Die gegevens staan nu meteen naast de beschrijving. Ik heb er een screenprint van gemaakt, die hierboven te zien is.

Ik constateer wel dat het nog slechts een begin is en vermoed dat, daar waar het niet werkt, het probleem zit in het oorspronkelijke formulier van de beschrijving.
Als de auteur op een vaste, specifieke plaats in het formulier is vermeld, dan kunnen de ICT-mensen die gegevens waarschijnlijk in één keer exporteren en verplaatsen of kopiëren naar de kolom 'auteur'. Is de auteur slechts passim 'ergens' in de beschrijving genoemd, dan zal hij handmatig verplaatst moeten worden. Vooral in de oudere beschrijvingen van prenten en tekeningen, die nooit bedoeld zijn geweest voor een zoekformulier, is dat het geval. Er blijft dus nog veel te wensen over, maar het begin is er.

[Pier]

Auteursnamen zichtbaar op de Beeldbank van het RHCL

Voor het eerst (althans: het valt mij voor het eerst op) zijn bij de resultaten van een zoekactie de auteurs van foto's meteen zichtbaar in een nieuwe kolom naast de beschrijving. (..)

Dat is mooi!
Gelijk heb ik, voor de verheldering, een vraag. Ik vermoed dat ik het antwoord weet, maar vooruit.

Als je op de Beeldbank een foto vindt waarbij de auteur bijvoorbeeld "Openbare werken gemeente X" is, mag je die foto dan downloaden en gebruiken al dan niet met vermelding van de bron?
Zo ja, is die bron dan "Beeldbank RHCL" of "Openbare werken gemeente X"?

Trouwens die vraag heb ik eigenlijk ook over de foto's op Wikimedia commons.

[Ingrid M.H.Evers]

Als je op de Beeldbank een foto vindt waarbij de auteur bijvoorbeeld "Openbare werken gemeente X" is, mag je die foto dan downloaden en gebruiken al dan niet met vermelding van de bron? Zo ja, is die bron dan "Beeldbank RHCL" of "Openbare werken gemeente X"?

Als je op de foto klikt, krijg je een vergroting. Links daarvan staat een rijtje icoontjes. Klik op het 'computerdisk'-icoontje en je krijgt de mogelijkheid te downloaden, zelfs (via een scrollmenuutje) in hoge resolutie. Dat betekent dat de foto geheel is vrijgegeven voor gebruik. Wel moet je de 'auteur' vermelden, dus in dit geval 'Openbare Werken'. En het is zonder meer belangrijk, dat je ook de bron vermeldt. Dus dan krijg je: Foto: Openbare Werken, coll. RHCL, sign. ... 'Coll.' = Collectie; 'sign.' = signatuur nummer...'.

De foto's van Openbare Werken werden natuurlijk gemaakt door gemeentefotografen. Zij waren in dienst bij de gemeente en konden daarom volgens de wet geen persoonlijk auteursrecht claimen. Ondanks het feit dat die foto's dus tamelijk recent kunnen zijn, heeft de gemeente die collectie(s) vrijgegeven. Wie die fotografen waren, is volgens mij nooit op een rijtje gezet. Maar in de jaren 1980-2000 waren het Paul Rutten en Gerard Quaedvlieg, die de stad afstroopten voor 'plaatjes'. Volgens mij heeft Paul Rutten na 2010 (?) een tentoonstelling gehad in het Centre Céramique, met vrij werk.

Trouwens die vraag heb ik eigenlijk ook over de foto's op Wikimedia Commons.

Wendt u tot El Loco, die er alles van weet. Maar als ik hem voorheen goed beluisterd heb, is alles op Wikicommons vrij van auteursrechten. Voordat je daar een foto geplaatst krijgt, ga je door een hele papiermolen. Je zult dan ook zien dat veel foto's daar 'eigen werk' zijn. Als je het zelf hebt gefotografeerd, heb je geen last van die strenge controle op auteursrechten.

[Jef-VMG]

Grote verrassing op de beeldbank van het RHCL: auteursnamen meteen zichtbaar!

Als nu ook nog de vergrote foto's zichtbaar zouden zijn. Ik krijg voortdurend een foutmelding: server application unavailable.
Of ligt dat aan mij?

[Ingrid M.H.Evers]

Als nu ook nog de vergrote foto's zichtbaar zouden zijn. Ik krijg voortdurend een foutmelding: server application unavailable.
Of ligt dat aan mij?

Nee, dat ligt niet aan jou.
Wat betreft de foto's groter krijgen: in principe kan dat dus als je op de foto klikt en dan links in de marge iets doet met de verschillende mogelijkheden.

Edoch, momenteel geeft de beeldbank bij doorklikken niet thuis. Ik heb de laatste dagen ook al wat problemen gehad, soms met het inladen van het bestand, maar ook met uitval en vanmiddag wel een heel forse foutmelding (Error 500). Ik ben er nog niet achter wat het probleem is.
Heb er een mailtje aan gewaagd op onder andere info@rhcl.nl.

In de tussentijd helpt het wel, als je het later nog eens opnieuw probeert. Momenteel (18.26 uur) functioneert de beeldbank weer goed, maar voor hetzelfde geld ligt hij er na enkele zoekopdrachten weer uit. Geduld is een schone zaak.

[Ingrid M.H.Evers]

Ik ben er nog niet achter wat het probleem is. Heb er een mailtje aan gewaagd (...).

Ik kreeg al een persoonlijk berichtje terug. Het management gaat er naar kijken.