Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

Gedane Zaken - De Ondergang Van de Sphinx

Sluiten
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • Gedane Zaken - De Ondergang Van de Sphinx

    MAASTRICHT - Breed lachend en goed gemutst - met een ruiker witte bloemen in haar linkerhand - wandelt Hare Majesteit koningin Beatrix die woensdagmiddag 14 maart 2007 langs de rijen blinkende wc-potten en wastafels in de nieuwe sanitairfabriek van Sphinx in de Beatrixhaven. Ze heeft de nieuwe productiehal zojuist geopend. Geïnteresseerd laat ze zich bijpraten door enkele 'pottemennekes': bij de productie van het ogenschijnlijk eenvoudige sanitair komt, ondanks de automatisering van de laatste jaren, heel wat kijken, zo krijgt ze mee.
    De rondleiding van de majesteit is evenwel één grote schijnvertoning van de op dat moment zittende directie, zo wordt duidelijk uit het vrijdag verschenen boek Gedane Zaken, de ondergang van Sphinx.
    In het boek doet Hans Kanters, van 1986 tot 1998 directeur van onder meer de divisies Tegels en Sanitair van het legendarische Maastrichtse bedrijf, haarscherp uit de doeken hoe het zo verschrikkelijk mis heeft kunnen gaan met het bedrijf dat mede onder zijn leiding een sterke groei doormaakte, maar door mismanagement, spilzucht en vriendjespolitiek uiteindelijk in een niet te stuiten verval terechtkwam.


    Weg arbeidsplaatsen, weg pottemennekes
    Op het moment dat koningin Beatrix wordt rondgeleid in de nieuwe bedrijfshal in de Beatrixhaven, is al lang en breed duidelijk dat er geen houden meer aan is, aldus Kanters. Hij schreef het boek over de onafwendbare ondergang van het laatste stuk maakindustrie in Maastricht tijdens een zware herstelperiode na een verblijf in het AZM. Ten tijde van het bezoek van de koningin was intern al lang bekend dat de fabriek weldra weer zou worden gesloten, aldus de voormalig topman. ,,Weg arbeidsplaatsen. Majesteit en gemeente zullen zich achteraf wel geschoffeerd gevoeld hebben. Een kleine verkoopafdeling bleef nog wel bestaan, maar alle pottemennekes waren verdwenen."


    In september 1986 staat de dan 46-jarige Kanters op het punt een time out te nemen na een jarenlange carriëre in het internationale bedrijfsleven. Een sabbatical die hard nodig is om een op de loer liggende burn-out af te wenden, naar hij zelf schrijft. Als hij klaarstaat om naar zijn buitenhuis in de Bourgogne af te reizen “ met boeken, rubber laarzen en een verrekijker in de auto - rinkelt de telefoon: een headhunter uit Brussel benadert hem voor de tweede keer binnen een jaar met de vraag of hij interesse heeft in een baan in het zuiden van het land, niet zijnde de bekende gloeilampenfabrikant in Eindhoven. Het blijkt te gaan om Sphinx, een bedrijf dat hij tot dan toe alleen van horen zeggen kent. ,,Tegels en sanitair en een hoop andere dingen."


    Naar Bourgogne via Maastricht
    Ondanks zijn vermoeidheid wordt een afspraak voor de volgende dag geregeld, Kanters moet immers naar Frankrijk en Maastricht ligt op de route. Hij maakt er kennis met Bert Kaptein, "een rijzige en indrukwekkende figuur en voormalig directievoorzitter van Verkade" en een "aartsconservatief in de goede zin des woords", die erin geslaagd was om het onder Engelse leiding staande Sphinx naar de beurs te brengen en daarmee het bedrijf weer op de kaart te zetten. Kanters is behoorlijk onder de indruk. ,,Het werd voor mij een bepalende, geheel onvoorziene, ontmoeting die mijn leven gedurende de volgende twaalf jaren een andere wending zou geven", tekent de oud-directeur op in Gedane Zaken.


    Binnen no time raakt de geboren Rotterdammer verknocht aan het in 1834 door Petrus Regout gestichte bedrijf, waar hij wordt aangesteld als hoogste baas van de divisie Tegels. De meeste arbeiders zijn gereserveerd, maar stralen tegelijkertijd een ongecompliceerde hartelijkheid uit, herinnert hij zich zijn eerste dagen in Maastricht. Kanters blijft niet op kantoor zitten, maar neemt dagelijks een kijkje op de werkvloer. Management by walking out, door sommigen beschouwd als tijdverlies, maar in dit geval broodnodig om een ingewikkeld productieproces te kunnen doorgronden. ,,Zo dicht als bij Sphinx had ik nog nooit op de productie gezeten en ik vond het mateloos boeiend en ik wilde er dan ook alles over weten."


    Gebruiken en tradities
    Al snel ontdekt de nieuwe directeur van de divisie Tegels dat keramiek een ingewikkeld natuurproduct is dat niet met zich laat sollen. ,,Ik leerde van alles over tikkels en griezels en ovenwagens in de griezelgeute en kraaiepoten in het scherf, de kwartssprong en over tegels die scheluw waren."


    Daarnaast maakt hij kennis met de gebruiken en tradities, het eigen idioom uit de fabriek, en vaktaal die grotendeels gebaseerd was op het 19e-eeuwse Frans dat toen in Maastricht gesproken werd. Ook merkt hij dat de werknemers het hart op de goede plaats hebben: zij zijn hondstrouw hebben alles voor het bedrijf over. Op de spaarzame momenten dat het verkeerd gaat, bijvoorbeeld bij een prima calamiteit als een oveninstorting, werkt iedereen zich "met gevaar voor eigen leven“ uit de naad.


    Met de resultaten gaat het intussen goed. Het eerste gebroken boekjaar wordt afgesloten met een omzetstijging van 19 procent en 20 procent meer bedrijfsresultaat. Eind 1988 sluit Divisie Tegels voor het eerst het jaar af met een omzet van meer dan 100 miljoen. ,,In enkele jaren had dit onderdeel meer winst gemaakt dan gedurende de voorgaande honderd jaar bij elkaar."


    De komst van de plasticmaffia
    Het verval wordt, analyseert Hans Kanters, ingezet als de opvolger van CEO Bert Kaptein, de veel jongere Hans van Vliet, afkomstig van Curver plastics, wordt aangesteld. Kanters vindt hem sympathiek en schat hem aanvankelijk hoog is, hetgeen verandert als hij het ene na het andere vriendje van hem binnenhaalt om het - overigens adequate - management te versterken. ,,Een kleine schare managers ( ) die op een enkeling na allen van Curver afkomstig waren en voorzien werden van titels, functies en adequate salarissen en optiepakketten", aldus Kanters, die zich afvraagt waar al die rugdekking voor nodig is. ,,Ik had Van Vliet anders ingeschat en begon mij af te vragen wanneer ikzelf plaats zou moeten inruimen voor een oude Curver-bondgenoot met een inflatoir salaris."


    Als onder invloed van Van Vliets nieuwe paladijnen een andere strategie wordt ingezet gaat het pas echt fout: in plaats van zich op de core business (tegels en sanitair) te richten lanceert de hoofddirectie een nieuw concept: de "˜Totale Badkamer", badkamers als modieus onderdeel van het interieur van een woning, samengesteld uit een zeer breed aanbod van keramische elementen en accessoires, terwijl het sterk de vraag is of de consument wel van plan is om alle materialen te betrekken van dezelfde fabrikant. Kanters scepsis dienaangaande mag niet baten: in de hoop "belangrijke synergievoordelen te halen" wordt onder leiding van Van Vliet's "op naar de 1 miljard omzet binnen vijf jaar" - het ene na het andere sanitairbedrijf in Europa opgekocht. Tegen hoofdprijzen, want er was geld genoeg in kas. ,,Ik raakte de tel kwijt van zoveel snoepgoed."


    Struikelen in de kleipap van de Eiffel
    In zo'n beetje alle in het buitenland aangekochte bedrijven worden in de visie van Kanters ex-Curvermanagers van "sub-optimale kwaliteit" neergezet. ,,Aardige lui, dat wel, maar niet om de oorlog mee te winnen"


    Als Kanters in 1992 wordt overgeplaatst naar het Eiffelgebouw aan de Boschstraat om daar de rendementen op de divisie Sanitair te verbeteren, begin hij zich af te vragen wat er allemaal achter zit. Zou het een poging zijn om hem "te laten struikelen in de kleipap van de Eiffel"? Het feit dat zijn opvolger bij Tegels kritiekloos achter de concernleiding aanhobbelt en zijn advies niet nodig heeft, maakt het vermoeden van het bestaan van een dubbele agenda er niet minder op, noteert hij. Kanters verlaat het Tegel-bedrijf met 600 werknemers met grote tegenzin. ,,Het enige dat mij vreugde gaf was het feit dat ik een sterk bedrijf in topvorm achterliet, de rest was spijt."


    Vanaf 1994 gaat alles mis wat mis kan gaan. Door alle dure aankopen in het buitenland is er zoveel overcapaciteit die onbenut blijft, dat de verliezen zich opstapelen. Bovendien, zo blijkt als snel, kunnen het Midden-Oosten en Azië veel beter worden bediend vanuit fabrieken in de regio zelf waar de productiekosten slechts een kwart bedragen van die in Maastricht.


    Goedbesprenkelde lunches bij 't Plenkske
    Kanters ziet het dreigende verval, zo laat hij weten, met lede ogen aan, maar tot zijn spijt kan hij niets doen. De Raad van Commissarissen slaapt rustig verder een geeft geen sjoege als uit het bedrijf onheilspellende geluiden komen. Door de wirwar aan bedrijven die zijn aangekocht ziet de bedrijfsleiding door de bomen het bos niet meer. Het topmanagement, dat inmiddels zijn intrek heeft genomen in een kapitaal pand op het Vrijthof (recht tegenover een Vietnamese loempiatent), en daarnaast beschikt over een directieappartement in Parijs, is niet meer bij machte sturing te geven. "Werkbesprekingen verzandden steeds vaker in goedbesprenkelde lunches bij 't Plenkske dat deelde in de hoogconjunctuur van de Koninklijke", zo blikt Kanters terug.


    Een nieuwe en uiterst deskundige financieel directeur die wordt aangetrokken schrikt zo van "de chaos en het financiële zedenbederf"dat hij zijn biezen pakt. Zelf voelt Kanters zich als een "Houdini die het sleuteltje van zijn handboeien" is kwijtgeraakt. Hij vindt zijn baas nog altijd sympathiek en zou hem heel graag te hulp schieten, maar die gelegenheid wordt hem niet gegeven.


    De bouwer blijkt een sloper
    Zelf wordt Kanters achtereenvolgens naar Duitsland en Wallonië gestuurd om orde op zaken te stellen. Veel bereikt hij er, als gevolg van een uiteenlopende reeks van omstandigheden, niet.


    In 1998 stapt Hans van Vliet op. Tot leedwezen van Hans Kanters, die nog wel enig medelijden met hem voelt. ,,Het is altijd tragisch als een bouwer in wezen een sloper blijkt te zijn. Hij had op geheel eigen wijze leiding gegeven aan een concern dat door Bert Kaptein overtuigend in de startblokken was gezet, maar miste het zakelijk instinct en de competentie om er iets van te maken. Vele honderden zouden als gevolg daarvan hun werk verliezen"


    Gedane Zaken, de ondergang van Sphinx, is een razend knap geschreven analyse van de teloorgang van een stuk Maastrichtse trots. Het uiterst verzorgd uitgegeven boek leest als een roman. Een roman over Maastricht, die iedere Maastrichtenaar zou moeten lezen. Een roman ook over een sympathieke manager die tot twee keer toe een ernstige ziekte overwint en bij zijn terugkeer uit het ziekenhuis tot de conclusie komt dat het hoog tijd is dat de twaalf jaar dat hij in Maastricht geploeterd heeft "dag en nacht" “wordt opgeschreven.


    Het oordeel dat hij velt is bikkelhard. Het mismanagement en het falen van de hogere legerleiding noemt hij een "grove schandvlek op het blazoen van Maastricht". Jaren moest hij aan de zijlijn staan, zonder iets te kunnen doen. Maar dat zou veranderen. ,,Der Untergang van Sphinx was nooit belicht geweest en de incompetente schelmen die dit stervensproces veroorzaakt hadden dienden de nota gepresenteerd te krijgen."


    Titel: Gedane zaken
    Ondertitel: De ondergang van Sphinx
    Uitgeverij TIC Maastricht

    ISBN: 978-94-91561-00-9
    Prijs: € 19,90



    Bron:

    http://www.dichtbij.nl/maastricht/re...dswaanzin.aspx
    Last edited by Pier; 26 februari 2020, 13:04. Reden: Aanpassing leestekens

  • #2
    Ja, als je het zo leest dan hadden we Hans van Vliet met pek en veren de stadspoort uit moeten zetten.:(
    Last edited by Guinness; 7 april 2014, 14:33.

    Opmerking


    • #3
      Oorspronkelijk geplaatst door Guinness Bekijk bericht
      Ja, als je het zo leest dan hadden we Hans van Vliet met pek en veren de stadspoort uit moeten zetten.:(
      Helaas dat was al veel eerder bekend, toch goed dat er een bevestiging is.
      Hans van Vliet is het slechtste wat de Sphinx en zijn medewerkers ooit kon overkomen
      Iedereen neemt mij zoals ik ben,.....nu ik nog

      Opmerking


      • #4
        Kan iemand mij adviseren waar ik dit boek in Maastricht kan aanschaffen? Het is een verjaardagscadeau voor iemand met een sterke binding met de lokale maakindustrie ;-)

        Opmerking


        • #5
          Dank, het is besteld!

          Opmerking

          Bezig...
          X