Waar was dit straatje

[Verwijderde gebruiker]

Ik kwam onderstaande tekst tegen in de Veritas van 22-10-1938. Het gaat mij eigenlijk alleen om de eerste zin waar sprake is van een steegje genaamd "het Meuleke". Iemand enig idee waar deze steeg zou kunnen zijn geweest?

"De toestand in „het Meuleke" was nog meer miserabel; het steegje was op één punt 90 c.M. breed.
Toch woonden daar geen dieven en moordenaars, maar totaal verpauperde menschen. Meerdere van deze menschen zijn toen met geweld uit hun „brakske" gezet, en moesten een betere woon, hoe erbarmelijk ook deze weer was, betrekken.
Het scheen velen in deze dagen eene hardvochtigheid, zulke arme menscheji met geweld uit hun woninkje te verdrijven — en harde woorden zjjn er tegen geuit. Maar zegenrijk gevolg is toch daarvan geweest, dat meerdere kinderen van deze eens zoo verpauperde mailies, later, nadat ze een telkens betere woning hadden betrokken en den opbeurenden en beschavenden invloed van een goede woning en omgeving hadden ondergaan, zéér respectabele arbeiders en arbeidersvrouwen zijn geworden. Waren ze in die krotten blijven wonen, dan waren ze tot in geslachten toe maatschappelijk verloren gegaan."

[Ingrid M.H.Evers]

Cul du Sac du Moulin = 't Meuleke

Voor de oplossing van deze vraag heb je de stadsplattegrond van Leiter-Nypels van 1850-1855 nodig, die op de onvolprezen website van de heer Simons in hoge resolutie is weergegeven (zie link).
http://www.voorouderslimburg.nl/maas...egrond1850.htm

Het Meuleke was een complex van kleine straatjes in de volksbuurt ten zuiden van de lijn Waterpoortje (Porte d'eau) - Hoogbruggenstraat (Rue Haut Pont). Eerst loopt daar min of meer parallel aan de lijn Hoogbruggenstraat - Waterpoort de Rue du Cavalier, die haar naam heeft gegeven aan de huidige Ruiterij, althans het gedeelte dat nu als voorplein van Hotel Crowne Plaza (Hotel Maastricht) dienst doet.

Ten zuiden daarvan volgde, opnieuw van de Maas naar het oosten lopend de Rue du Graatje. In het blok tussen beide straten bevond zich de Cul du Sac du Moulin, oftewel 't Meuleke. Korte tijd geleden hebben we op MO een locatiepuzzel opgelost in hetzelfde blok. Het is wat lastig te bepalen, maar ik krijg de indruk dat het hotel zo'n beetje midden in het Meuleke is gelegen. Dat bestond eigenlijk uit een stuk of drie sloppen in de vorm van een half afgemaakt dubbelkruis. Maar voor hetzelfde geld kun je er een 'paal' met 'molenwieken' in zien.

Als laatste straat voor de stadsmuur volgde dan de Hoge Barakken (Haut Casernes), die na de ontmanteling van de vesting opging in het fabriekscomplex van de Société Céramique. Alleen de naam is behouden gebleven in het huidige, maar iets meer naar het noordoosten gelegen Hoge Barakken.

[Ingrid M.H.Evers]

Overigens zijn er op Delpher nog wat aardige verhalen te vinden over een kwajongen in 1952 (http://www.delpher.nl/nl/kranten/vie...mpeg21%3Aa0069) en over een lang vergeten stadstype uit 1920 (http://www.delpher.nl/nl/kranten/vie...mpeg21%3Aa0136), die beiden goed thuis waren in 't Meuleke.

[Verwijderde gebruiker]

Kon het niet laten het mooie gevonden verhaaltje van Ingrid te plaatsen van "de Kemeel en de Oliefant". Het zal wel niet de Veldekespelling zijn, maar de "dader" is de krant. Bedank voor de info. Ik zag bij de Franse volkstelling dat het toen Molenzakje werd genoemd.

Zjaak de „KEMEEL” en Harie d'n „OLIEFANT”

't zal bijnao zestig jaor gelijje zien, wie op-et Vriethof of Merret vaan Mestreech, (veer weite neet mie zjus) ene sèrk (circus) z'n tente had opgeboujt. Dit broch einige kleijn jungkes, die op te Steinewaal langs te Maos woende, op 't iedee; meugelek door 't zien vaan de reklame optoch van dee sèrk, umdat ouch te doen.

Verkleijd, han en geziech zwart gemaak en geverref, waors tee jongeströp gaw veerdig. Zjaakske had ónder ze bluuske (bloesje) op zene rök, twie dikke proppe geduijd. Heer leep veureuver gebók, en heel ziech mèt z'n twie han, aon ze kammeräötsje, dat veur häöm gong vas en stelde zoe ene Kemeel veur.

Zie breurke Harie leep in de eigenste hajding (houding) mèt tot versjèl, tot-er veur ze gezich, 'n opgevulde kous gebónde had. Dee waors taan enen Oliefant.
De sèrk braok nao einige daog z'n tente weer aof, um nao aander plaotse te trèkke, boedoor dee jonges optoch ouch gaw vergete waor, boevaan alleijn euverbleef, et veurrech vaan de twie breurkes, die de naome heele vaan de bieste die ze veurgestèlt hadde.

Hun hiel weijer leve bleve zie die ier behawwe. Zjaak de „Kemeel" is al jaore doed. Slivvenier maag häöm d'n hiemel gegeve höbbe. Meh Harie löp nog eeder daag rond. Vraog mer ins in Wiek aon ene mins op jaore, nao d'n „Oliefant', heer zal dalek weite wee 't geer veur höbt. Op 't ougenblik is t'n „Olietefant" noe zoeget sevetig jaor. Enen tameleke leeftled veur zoen bies.

ZESTIG jaor is 't zeker gelijjje, tot 'ne noedsjriew klonk in ene spekwinkel, op te Rechstraot in Wiek. Wat waors gebäört ? Ene jong, dee geijn-gooj-haoren-op-zene-kop had, woort op heiterdaod betrap, door de winkeleer Keube, bijgenaomp „Leverweurs".

Heer had van de steiweeg oet (achterplaats) gezeen, tot iemens in z'n laoj (lade) waor aon't zeuke van z'n winkelbaank. Wie gaw ouch Keube dee jong wouw griepe: nog gawwer nóm dee jong de beijn, ónder-et zègke vaan 't ekskuijs: „Och lieve Heer mijn hondje". Heer sprong kompleet te deur oet.

däögeneet (deugniet) wouw doen veurkomme tot z'n hunneke (dat heer neet had) de winkel waors ingeloupe.
Dee de Rechstraot aon 't Waterpeurtsje kin, zal ouch weite, tot tao enen dreijsprunk vaan straoten is, boevaan de Hoegbrökstraot, de sjoenste hierstoriese is. Op tat punt stoet ouch et aajt hoes van Maussen, boeneve enen deepen hook, de zuideleke reij hoezer van bovegeneumde sjoen "aw straot".

De jong bedach ziech neet lang; leep in dat hookhoes door ene lange gaank, en kwaom in 't Rutersträötsje oet. Mèt twie groete sprung, stóng-er in 'n ope deur aon d'n euverkaant, die tougaank gaof aon e kort gengske (gangetje). Daodoor kaom heer in 'n gats (slop) in de vörrem vaan e kruus, dat t'n offiesieele naom vaan Meuleke (Molentje) had.

Door d'n gaank van dat, stóng heer In 't Gräötsje (Grachtje). Vandao vlöchde dee jong 'n hoes in, dat achter oetkaom tegen 'n keigelbaon vaan 'ne kaffee, dee al jaore begraoven is. Dao waors deen däögeneet gered, umtot 'r euver et mörke (muurtje) vaan die keigelbaon kledderde. De spekslachter Keube, dee zoelang neet in Wiek woende, had tot in die gats häöm op te hakke gezete, mer et spoor kwied geraak, umtot heer aon d'n ingaank oet alle mach tege Soes Mokka op bóts.
Dee mins mèt Oosterse sjelnaom, waor vaan beroop zakkedreeger, en geine vrund van Keube „Leverweurs".

't kosde väöl meujte hiel väöl gooi wäörd (woorden) van Keube in ziene kaant, anders waor e pak sleeg z'n deil gewore, umtot Soes Mokka, in de meijnung verkierde, tot Keube eine vaan zien kinder had naogeloupe.
Einige daog tenao woort tot veurvaal rónd vertèld, en gong rond door gaans Wiek, zoedat teen däögeneet, en laoje lichter, ouch nog gruuts waor mèt te oetvinding vaan z'n ekskuijs, of tee noedsjriew, boevaan heer zoelang es 'r nog in Wiek heet blieve woene, de naom heel: „Ach lieve Heer mijn hondje!"

Bron: posting 3