Koning bezoekt Maastricht op 12 juni 2013

[Verwijderde gebruiker]

is een reële mogelijkheid

[Haas]

Heeft Toller ons iets op te biechten , Parel?

[parel]

Heeft Toller ons iets op te biechten , Parel?

nee hoor Haas, wij of liever gezegd ik gokken dat een MO lid een (achter)kleinkind is van koning Wullem

[Verwijderde gebruiker]

Ben ik dan een koninklijke vriend

[Verwijderde gebruiker]

Er wordt gefluit.

Ik fluit even af. Dit is geen roddelrubriek. Terug naar het onderwerp!

[parel]

Ben ik dan een koninklijke vriend

Sorry maar in Maastricht noemen wij dat,....aardig.

[Verwijderde gebruiker]

Sorry maar in Maastricht noemen wij dat,....bastaard.

Nu sta je in mijn boekje Parel. No surrender!

[parel]

Nu sta je in mijn boekje Parel. No surrender!

Oké sorry dan ben jij het achterkleinkind van Wullem

[Verwijderde gebruiker]

[Ingrid M.H.Evers]

Koninklijke bezoeken aan Maastricht (1)

Wie (was) de laatste (Nederlandse) koning die Maastricht bezocht?

Sinds de eerste dagen van het Koninkrijk, dus vanaf de eerste Grondwet (1814) maken we in Nederland geen onderscheid in de sekse van de regerende vorst. Zowel in de mannelijke als in de vrouwelijke lijn kan de vorst worden opgevolgd. De koning van Nederland (m/v) kan dan ook regeren met náást zich een koningin, maar de koningin is altijd de 'koning'. Vandaar dat de koningen Willem I, II en III, en zo dadelijk koning Willem-Alexander een (niet-regerende) koningin naast zich hebben (gehad), maar dat de koninginnen Wilhelmina, Juliana en Beatrix een prins-gemaal hadden. Alleen de niet-regerende koningin Emma heeft acht jaar lang als koningin-regentes een inhoudelijke, regerende, functie gehad (1890-1898 ).

De vraag wie de laatste koning is geweest die Maastricht heeft bezocht, kan dus worden beantwoord met: koningin Beatrix. Wanneer dat is geweest, zal ongetwijfeld kunnen worden opgezocht in de jaargangen van het Jaarboek van Maastricht. Of anders zal het Kabinet van de Burgemeester wel ergens een lijst hebben liggen.

[Ingrid M.H.Evers]

Koninklijke bezoeken aan Maastricht (2)

Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat eerst sinds 1813/1815. Als we uitgaan van het eerste jaartal bestaat 'Nederland' dit jaar dus precies twee eeuwen, tweehonderd (200) jaar. Niet dat we daar tot nu toe veel van merken, in tegenstelling tot 1913, toen het honderdjarig bestaan door het hele land met grootse feesten en ontvangsten werd gevierd. Daar zijn op verzamelaarsites van prentbriefkaarten en op zoekplaatjes-sites tal van voorbeelden van te vinden. Voor meer algemene informatie kan men terecht op deze en andere sites.

Het Koninkrijk der Nederlanden is een van de resultaten van de Franse Revolutie, of liever van de nasleep daarvan. Het werd gecreëerd door het Congres van Wenen (1813-1815), een vergadering van de Verenigde Europese Mogendheden die na de val van Napoleon het overhoop gehaalde Europa weer in goede banen moest leiden. Willem I, op dat moment slechts de zoon van de erfelijke stadhouder, werd door hen aanvankelijk tijdelijk als 'soeverein vorst' aanvaard toen hij in 1813 vanuit de ballingschap van de stadhouder in Engeland landde op de Nederlandse kust. Dat was een volkomen nieuwe titel. Hij was daar op het Scheveningse strand echter door 'Het Driemanschap' verwelkomd als niet alleen de rechtmatige opvolger van zijn vader die als stadhouder had gefunctioneerd binnen de Republiek der Verenigde Nederlanden, maar als souverein vorst - als alleenheerser - , iets wat zijn vader nooit was geweest. In 1815 zou Willem I door het Congres definitief worden erkend als de eerste koning van het nieuwe Koninkrijk der Verenigde Nederlanden.

Willem I (Den Haag 1772-Berlijn 1843), koning van 1815-1840, bezocht tijdens zijn leven drie keer Maastricht.
De eerste keer was hij nog een stadhoudersprins en in gezelschap van zijn vader, de erfstadhouder Willem V, in mei 1791.
De tweede keer was op 24 en 25 september 1814. Maastricht was door geallieerde troepen onder leiding van graaf Bernadotte (de kroonprins van Zweden) veroverd op de troepen van keizer Napoleon. Willem, zoon van de erfstadhouder, was nog maar pas terug uit Engeland en voerde op dat moment de titel van 'soeverein vorst van de Nederlanden'.
De derde keer, op 6 en 7 juni 1815, inspecteerde Willem, nu de eerste koning der Nederlanden, eerst de vestingwerken, het Fort Sint Pieter en het in aanbouw zijnde Fort Koning Willem I. 's Avonds woonde hij in de stadsschouwburg de eerste akte van de voorstelling bij. Op 7 juni inspecteerde de koning het aangetreden garnizoen en vertrok vervolgens via Sittard en Roermond naar Venlo. En ofschoon zijn tweede vrouw, de katholieke gravin en hofdame Henriëtte d'Oultremont (in adellijke kringen ook wel denigrerend Jetje Dondermond genoemd), geboortig was van Maastricht, is hij daar, voor zover mij bekend, nooit meer terug geweest.

Willem II (Den Haag 1792-Tilburg 1849), koning van 1840-1849, bezocht Maastricht eveneens drie keer.
In juni 1841 maakte hij voor het eerst kennis met Limburg en Maastricht (en zijn aankoop onder - toen - Meerssen). In die stad bezocht hij onder meer de fabrieken van Hanckar en Cartissier (15-16 juni). Dat jaar werd hij tevens eigenaar van het buitenhuis/kasteeltje Vaeshartelt onder Meerssen.
In 1842 bezocht hij de nog vrij bescheiden fabrieken van Petrus Regout.
Bij zijn bezoek in november 1846 vond onder auspiciën van de Sociëteit Momus een operavoorstelling plaats: Le siège de Maestricht (Het beleg van Maastricht).

Willem III (Brussel 1817-Het Loo 1890), koning van 1849-1890, bezocht Maastricht slechts één keer, op terugreis vanuit Luxemburg, namelijk in juni 1855, in gezelschap van zijn eerste echtgenote, de niet-regerende koningin Sophie (1818-1877), met wie hij in 1839 in het huwelijk was getreden. Het echtpaar werd op Slavante door de gezamenlijke stedelijke sociëteiten werd ontvangen. Willem III inspecteerde de vestingwerken en vertrok vervolgens per boot naar het noorden. De burgemeester schonk hij 1.200 gulden voor de armen.
Het zilveren regeringsjubileum van de koning (1874) werd in Maastricht in zijn afwezigheid groots gevierd en werd beschreven in het Gedenkboek van Hofdijk (1875).

Emma (Arolsen [D] 1858-Den Haag 1934). Zij was in 1879 de 20-jarige tweede echtgenote van koning Willem III (61). Door haar huwelijk werd zij niet-regerend koningin der Nederlanden en vervolgens moeder van de toekomstige koningin Wilhelmina (1880). Na het overlijden van Willem III (1890) kreeg zij van het parlement de functie van koningin-regentes (1890-1898 ) en nam zij voor haar minderjarige dochter de regering waar. Bezocht Maastricht met de toen 15-jarige prinses Wilhelmina in mei 1895. Bij dat koninklijk bezoek werd het "socialistenlokaal" in de Batterijstraat in brand gestoken, een uiting van pro-Oranje gezindheid tegen het republikeinse sentiment van de socialistische beweging.

Wilhelmina (Den Haag 1880-Apeldoorn/Het Loo 1962), koningin der Nederlanden van 1898-1948 (vijftig = 50! jaar). De geboorte van Wilhelmina (31 augustus 1880) was in Maastricht door de telegraaf reeds anderhalf uur later bekend. Direct was het feest in de stad, wat op 1 september nog werd voortgezet.
Wilhelmina bezocht Maastricht herhaaldelijk, de eerste keer toen zij als 15-jarig prinsesje door haar moeder, de koningin/regentes Emma, werd voorgesteld als de toekomstige koningin (1895). Het bezoek was gepland voor 1894, maar moest vanwege een in de stad heersende besmettelijke epidemie worden uitgesteld.
Als koningin bezocht Wilhelmina Maastricht bij gelegenheid van de landelijke legermanoeuvres in 1901, 1905 en 1906, en ook later nog tijdens de mobilisatie gedurende de Eerste Wereldoorlog, zoals in 1915.
In 1903 bracht zij een bezoek om haar nog onbekende echtgenoot (1901), prins Hendrik van Mecklenburg, voor te stellen.
In 1905 had haar bezoek op haar verzoek uitdrukkelijk een militair karakter, nl. het schouwen van de troepen. De Staar bracht een serenade.
In september 1914 bezocht de koningin opnieuw Maastricht voor een troepeninspectie. (Koreman, Maastricht in oude ansichten, I, 58 ).
In 1919 hield haar bezoek verband met de strijd tegen het Belgisch annexionisme (een politieke stroming die de provincie Limburg bij België probeerde te krijgen).
In 1925 was zij aanwezig met haar dochter prinses Juliana (*1909), die de eerste spade in de grond stak voor de aanleg van het Julianakanaal. Tien jaar later waren beiden terug voor de officiële opening van het kanaal (1935).
Wilhelmina's laatste bezoek dateert van 21 maart 1945, toen zij het reeds ruim een half jaar bevrijde Maastricht bezocht. Op dat moment waren grote delen van Nederland nog bezet door de Duitsers.

Juliana (Den Haag 1909-Soestdijk 2004), koningin van 1948-1980. Bezocht vele malen Maastricht, als eerste als jong prinsesje - met haar ouders - voor de eerste spade voor het Julianakanaal (22 oktober 1925) en tien jaar later voor de officiële opening van het kanaal (16 september 1935).
Haar eerste bezoek als koningin dateert van 1950. Zonder verder alles te noemen waren er nog belangrijke bezoeken in 1959 (samen met koning Boudewijn van België) en in 1976 voor de opening van de Rijksuniversiteit Limburg, thans Maastricht University.

Beatrix (1938 - .), koningin van 1980-2013. Haar eerste koninklijke bezoek aan Maastricht was op 24 juni 1980.

Literatuur:
Ubachs/Evers, Historische Encyclopedie Maastricht (2005); de auteurs steunden voor een deel van deze gegevens op A.H. Jenniskens, Koninklijk Oranje in Maastricht. (Silhouet-reeks, zonder nummer; informeel nr. '25/2').

[Ingrid M.H.Evers]

Koninklijke bezoeken aan Maastricht (3)

Resteert de vraag waarom in de negentiende eeuw koninklijke bezoeken aan Maastricht zo zeldzaam waren. Hiervoor zijn verschillende redenen aan te voeren.

Als eerste moet opgemerkt worden dat in het begin en het midden van de negentiende eeuw de verbindingen met 'het Noorden' dermate belabberd waren, dat de reis vanuit Den Haag een grote en meerdere dagen vergende onderneming was. Er lagen geen bruggen over de grote rivieren, de Dortse Kil, het Hollands Diep, de Maas etc. Alles ging tot ver in de negentiende eeuw, zelfs tot in de twintigste eeuw, met pontjes en veerdiensten, en ook die waren aanvankelijk schaars en weinig krachtig: windzeilers of roeiboten. Stond de wind verkeerd of was het weer stormachtig, dan was een overvaart soms dagenlang onmogelijk. Stoombootdiensten kwamen er pas in de tweede helft van de negentiende eeuw.

Reisde men via 's-Hertogenbosch of Nijmegen, dan trok men ook nog eens door (Maas-)overstromingsgebieden en door heidelandschappen waar de wegen - grotendeels kiezel- of zandbanen - zwaar te lijden hadden van de winter (opvriezing met diepe kuilen) en van de voorjaarsregens (spoorvorming). Niet voor niets nam Willem III de boot toen hij van Maastricht terugkeerde naar het Noorden. Ondanks de vele ondiepten was het een comfortabelere reis dan met de koets. Zelfs in 1894/1895 raadde men koningin Emma nog aan om maar over Duits gebied naar Maastricht te reizen, want een behoorlijke spoorwegverbinding was er nog altijd niet tussen Noord en Zuid.

In de twintigste eeuw nam het aantal bezoeken toe, juist vanwege de betere verbindingen. Maar ook omdat de invulling van het koninklijke ambt aan verandering onderhevig was. Koningin Wilhelmina hield meer dan haar vader een vinger aan de kloppende pols van de regering. Zij vatte haar taak zodanig op, dat zij het een plicht vond er nota van te nemen hoe het leger er voor stond, hoe het land zich politiek en defensief te weer kon stellen. Binnen de beperkingen die de parlementaire democratie (1848 ) haar oplegde, was zij een actief vorst. Dit in tegenstelling tot Willem III, die in vergelijking tot zijn dochter weinig op had met zijn ambt en verantwoordelijkheden.

De militaire belangstelling van Wilhelmina zou je vandaag de dag kunnen vertalen naar 'werkbezoeken'. Het kan zijn dat zij in 1901 en 1906, en later tijdens haar bezoekjes aan de stad tijdens de mobilisatie van 1913-1918 (zij logeerde dan in het oude gouvernement in de Bouillonstraat) naast haar legerinspecties ook nog ontvangsten deed, maar dat ben ik niet nagegaan. Duidelijk is dat naarmate de twintigste eeuw voortschreed koninklijke bezoeken uiteen begonnen te vallen in twee varianten: ceremoniële en informele.

Ceremoniële bezoeken kwamen nog veel voor in de regeringsperiode van koningin Juliana: een stadsbezoek dat gepaard ging met de ontvangst van notabelen en het openbare bezoek aan instituten en fabrieken, waarbij schoolkinderen aubades brachten en het volk langs de kant stond te zwaaien met vlaggetjes.

Na 1985 introduceerde koningin Beatrix echter steeds meer het werkbezoek: informatief voor de vorst en nauwelijks opgemerkt c.q. gevierd door de stad. Alleszins een vruchtbare invulling van de koninklijke taken, waarbij zowel de vorst als het bedrijfsleven en de stad als geheel hun voordeel deden. Maar een stuk minder opvallend voor de buitenwereld, c.q. de bevolking.

Nieuw is sinds 1985 ook de invulling/viering van Koninginnedag. In de tijd van Juliana trok 'het land' naar de vorstin op Soestdijk, waar de koninklijke familie urenlang passief een defilé langs zag trekken. De laatste 27 jaar ging de vorstin echter naar 'het land'. Zo heeft Koninginnedag een informeel-ceremonieel karakter gekregen: de koninklijke familie bezoekt - als familie - enkele gemeenten in een bepaalde provincie en ontmoet daar veeleer 'het volk' dan de vroegere hoogwaardigheidsbekleders.

[Ingrid M.H.Evers]

Koninklijke bezoeken aan Maastricht (4)

Als we afzien van de bezoeken die regerende vorstinnen in de twintigste eeuw brachten aan de stad, zijn er nog tal van andere contacten geweest, vroeger en nu. Sinds ruim vijftig jaar verkeren sommige Oranjes zelfs met grote regelmaat incognito in Maastricht, of in de directe omgeving. Dat is voor een groot deel te danken aan de vriendschap die de familie ten tijde van koningin Juliana ontwikkelde met een aantal Maastrichtse families, c.q. de latere generaties daarvan.

Het feit dat gouverneur Houben - bij wie koningin Juliana in het gouvernementsgebouw aan de Bouillionstraat logeerde als zij in Maastricht was - een aantal zonen en dochters had in dezelfde leeftijd als de vier prinsesjes, zal niet vreemd zijn geweest aan de latere contacten tussen sommige leden van beide gezinnen. Ook andere Maastrichtse families onderhielden/onderhouden vriendschapsbanden met de koninklijke familie. (De 'koninklijke familie' is iets anders dan het Koninklijk Huis!).

En zo kan het dan gebeuren dat je op een wandeling door de Voerstreek of in het Heuvelland koningin Beatrix te paard ontmoet, of in de binnenstad prinses Maxima in een modezaak op de hoek van Minkelersstraat en Bredestraat, of in de Wolfstraat of Stationsstraat.

[Ingrid M.H.Evers]

Koninklijke bezoeken aan Maastricht (5)

Hoe moeten we nu het aanstaande bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Maxima duiden? Ik denk op dezelfde wijze als 110 jaar geleden, toen de regerende koningin Wilhelmina in 1903 haar nog tamelijk onbekende echtgenoot kwam voorstellen. Willem-Alexander en Maxima vormen het nieuwe koningspaar. Hij is niet langer de Prins van Oranje-in-de-marge, zij niet langer een aangewaaide prinses.

Zeker, in de jaren 1930 heeft - toen nog - prinses Juliana hier haar Bernhard voorgesteld, en in de jaren 1960 prinses Beatrix prins Claus, en is prins Willem-Alexander later op zijn beurt op bezoek geweest met zijn verloofde, prinses Maxima. Maar dat was ter kennismaking. Zowel Juliana als Beatrix zijn later ook als nieuwe, regerende vorst(inn)en terug geweest, met hun echtgenoten.

Nu volgt dus koning Willem-Alexander, een regerend vorst die op bezoek komt met zijn echtgenote, de niet-regerende koningin Maxima. Hij zal ongetwijfeld groots ontvangen worden, een beetje een mix tussen een negentiende-eeuwse ontvangst van de vorst en een Koninginnedag in. Of misschien nog heel anders. Tenslotte heeft de vorst tegenwoordig nog steeds tenminste één vinger in de pap als het gaat om de invulling van het ceremonieel.

[Wigo]

Beste Ingrid, mijn welgemeende complimenten voor uw bijdragen/berichten 'Koninklijke bezoeken aan Maastricht (1 t/m 5)'.