annahende Hoffnung Zu Eroberung

[hermanw]

"annahende Hoffnung Zu Eroberung der beeden Haupt-Vestungen Mastricht und Philippsburg : Nach eingelangter Extraordinari-Post den Liebhabern mitgetheilet Am 15. 25. Aug. 1676", zo luidt de titel van een monografie te vinden bij het Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz: Projekt dilibri:

http://nbn-resolving.de/urn/resolver...e:0128-1-18605

[Haas]

Wie bitte?

[Ingrid M.H.Evers]

Maastricht: beleg 1676

"Annahende Hoffnung Zu Eroberung der beeden Haupt-Vestungen Mastricht und Philippsburg : Nach eingelangter Extraordinari-Post den Liebhabern mitgetheilet Am 15. [und] 25. Aug. 1676".

Vertaald luidt de titel ongeveer:

'Naderende hoop op de herovering van de beide hoofdvestingen Maastricht en Philippsburg, medegedeeld aan wie het interesseert, op basis van op 15 en 25 augustus met buitengewone post ontvangen berichten.'

Alweer zo'n interesssante door Herman gevonden bron waarin Maastricht genoemd wordt. Dit keer is het geen kroniek, maar meer een soort telegram avant la lettre. Ook de schrijfstijl zouden wij nu 'telegramstijl' noemen. Dit is een vanwege de nieuwswaarde snel uitgegeven vlugschrift met de laatste nieuwtjes van het front.

Dat 'front' betreft de campagne van koning Lodewijk XIV (1638-1715) van Frankrijk, die zijn rijk wilde uitbreiden naar het noorden en oosten, zodat hij met recht de Zonnekoning kon worden genoemd, in wiens rijk de zon 'nooit' onder ging. Enfin, Karel de Grote (742-814) en Karel V (1500-1558 ) achterna, zou je kunnen zeggen.

In die campagne had Lodewijk XIV in 1673 Maastricht veroverd op de Republiek der Verenigde Nederlanden. Maar Maastricht was net als tijdens de Maasveldtocht van Frederik Hendrik (1632) slechts een stapsteen in een veel groter plan. In het geval van Lodewijk XIV was dat de verovering van het Heilige Roomse Rijk van de Duitse Natie, zo'n beetje wat we nu Duitsland noemen. En dus trokken zijn troepen in 1673 behalve naar het noorden ook naar het oosten, 'Duitsland' in. Zij veroverden onder meer de vesting Philippsburg bij Karlsruhe.

Dit pamflet laat de strijd zien vanuit het gezichtspunt van de door de Fransen bezette gebieden. We zitten inmiddels in 1676. De schrijver vertelt hoe Duits/Oostenrijkse huurtroepen onder leiding van een nieuwe legeraanvoerder op Philippsburg marcheren en hoe de Fransen in die vestingstad o.a. problemen hebben met een gebrek aan paarden en behoorlijke accomodatie. Veel huizen zijn in slechte staat. Men hoopt op een verdrijving van de Fransen.

Ook mag men volgens de auteur hoop hebben op een herovering van de vesting Maastricht. De 'Hollandse' stadhouder Willem III (de latere koning van Engeland) heeft immers het beleg geslagen voor die stad en weet misschien de Fransen daar te verjagen.

Inderdaad belegerde Willem III (de latere koning van Engeland) in juli en augustus 1676 Maastricht, maar hij moest na een aantal weken onverrichterzake weer wegtrekken. De Fransen zouden de stad nog tot 1678 als krijgsbuit in bezit hebben. De 'Duitse' hoop wordt dus niet bewaarheid.

Terzijde: 1673-1678 was in vergelijking met de Franse Tijd (1795-1814) inderdaad een bezetting, maar wel een waarvan de burgerij weinig last had. De belangrijkste verandering was dat de stad weer homogeen katholiek werd gemaakt en de protestanten, die sinds het capitulatieverdrag van 1632 gelijke rechten hadden, moesten vertrekken. De St.-Janskerk en de St.-Matthijs kwamen tijdelijk weer aan de katholieken en dat gold ook voor stedelijke ambten en subsidies. Helaas, na de aftocht van de Fransen in 1678 werd dat allemaal weer teruggedraaid.

[Pier]

Philippsburg

Ik wist het echt niet en heb het moeten opzoeken.
Het enige Philipsburg dat ik kende was de hoofdstad van het eiland Sint Maarten.
Daar zag ik de Duits/oostenrijkse troepen nog niet zo snel op af marcheren.

Maar wat blijkt Philippsburg is een plaats in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg, gelegen in het district Karlsruhe. De stad telt 12.418 inwoners.

Zo blijven we leren en genieten van de geschiedenislessen van Mevr. Ingrid Evers en de bijdragen van Hermanw.
Waarvoor dank!

[hermanw]

Dank, Ingrid, ik ging er al van uit dat je weer een heel interessant verhaal hierover zou kunnen vertellen

Bijzonder aardig vind ik de passage waarmee het gedeelte over Maastricht begint (bladzijde 6):

'Die Belagerung Mastricht betreffende, so wird daselbsten Tag und Nacht scharff schargirt. Die Belagerten fallen continuirlich aus mit allerhand Instrumenten und unter anderem mit Sensen, womit sie den Belagerenden grossen schaden zufügen.'
'Wat de belegering van Maastricht betreft, zo zijn daar dag en nacht hevige schermutselingen. De belegerden doen constant uitvallen met allerhand werktuigen, onder andere met zeisen, waarmee ze de belegeraars grote schade toebrengen.'

Ze waren niet voor de poes, die Maastrichtenaren!

[Ingrid M.H.Evers]

Sorry hoor, ik had problemen met de computer en kon niet zien of iets geplaatst werd. :(

[elletje]

Geeft niets, probleem opgelost!

[hermanw]

In het boekwerk 'Vielerhand Merckwürdige Tractatchens/ Von dehnen vornehmsten Händeln der Welt/ Des Jahrs 1672. und 1673' staat een uitgebreide beschrijving (16 pagina's) met plattegrond van de 'Voortreffelijke en beroemde vesting Maastricht':
Eigentliche Abriß/ Und Beschreibung/ Der vortrefflich- und berühmten Vestung Mastricht, Und Was bey derselben Belagerung/ so den 17 Juni 1673 ihren Anfang genommen/ und biß den 1 Juli gedauret/ alß wannehr sie sich dem Gehorsahm I.K.M. von Franckreich hat ergeben mussen/ sich Merckwürdiges zugetragen

http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms...N=PPN584754442