Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

Kloosterkapel Ursulinenweg bij villa Maaszicht?

Sluiten
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • Kloosterkapel Ursulinenweg bij villa Maaszicht?

    Maastricht. Ursulinenweg 3. Gelegen tussen Slavante en de Houwsteeg. Kapel van de zusters Ursulinen in hun buitenverblijf.

    Was er in de kloostervleugel een eigen kapel? Weet iemand hier iets meer over?

    https://beeldbank.rhcl.nl/detail.php...304364&index=4
    De leefs mer eine kier .

  • #2
    Kloosterkapel ursulinen bij/in Maaszicht

    Er zijn vier congregaties van ursulinen in Maastricht actief geweest, maar alleen die van de Grote Gracht (ursulinen van Tildonk) hebben een tijd lang op de ansichtkaarten die ze uitgaven aan hun naam de letters J.M.J toegevoegd (= Jezus - Maria - Josef). Omdat we op de foto van de beeldbank van het HCL de achterzijde/adreszijde van de kaart niet te zien krijgen, moeten we op gezag van de beschrijving aannemen dat de foto is gemaakt op Maaszicht. Ik ga er van uit, dat mijn oud-collega uit een boodschap op de adreszijde van de kaart heeft afgeleid, dat het om een kapel op Maaszicht ging, al staat het er dan misschien ook zo vermeld. De foto dateert namelijk van aanmerkelijk vroeger en kan bij herdruk nader zijn omschreven.

    De kaart bij het HCL is 'gedateerd' op 1915-1918. Dat betreft niet zozeer het moment van de opname, als wel de datum van verzending van de kaart, en een mogelijke deelstreep op de adreszijde. Het poststempel zal niet zeer leesbaar zijn geweest, maar heeft aanleiding gegeven tot de schatting '1915-1918'.

    Ikzelf heb van deze kaart een scan met de voor- en achterzijde . 'Mijn' kaart geeft exact het zelfde beeld (inclusief opschriften), maar lijkt te hebben gelopen in 1908. Desondanks is zij aanmerkelijk ouder, want ze heeft nog geen - sinds 1905 wettelijk verplichte - scheiding op de adreszijde (rechts adres, links boodschap).

    Ik vermoed dat de foto is gemaakt in 1904, toen de uit Antwerpen afkomstige fotograaf A. Meslin ook opnamen voor ansichtkaarten maakte op de Grote Gracht. Meslin was gespecialiseerd in religieuze instellingen. Zolang er geen rigoureuze veranderingen op zo'n locatie optraden, kon de opdrachtgever dergelijke kaarten decennia lang verkopen. Het beeld verouderde immers niet. of nauwelijks.

    Er van uitgaande dat deze kapel zich inderdaad bevond op Maaszicht, is zonder meer aan te nemen, dat deze zich bevond in het pand zelf. Er heeft nooit een extra kloostervleugel bestaan, maar waarschijnlijk wel een interne gang waar de slaapkamers en een huiskamer van de religieuzen waren gelegen, waar de internen niet welkom waren. De 'bevolking' van het huis was beperkt: een klein onderzoekje bij het HCL in het 'gestichtenregister' (een apart register van het bevolkingsregister), zal dat kunnen bevestigen. Voor beide groepen was een kleine religieuze ruimte een vereiste. De in mijn bezit zijnde scan is door een Duitse pensionaire gestuurd naar een vriendin in Ödekoven bij Bonn (D.). Zij schrijft aan de bovenzijde van de foto: "Hier beten wir jedem Abend unser Abendgebet". ('Hier bidden we elke avond ons avondgebed').

    Ik ben er dan ook van overtuigd dat dit betekent, dat Maaszicht alleen een interne gebedsruimte had, geen volwaardige kapel waar dagelijks de H. Mis werd gelezen. Dat was ook helemaal niet nodig met de kerk van Sint Pieter Boven schuin aan de overkant.
    Last edited by Ingrid M.H.Evers; 18 januari 2023, 23:29.

    Opmerking


    • #3
      Veel nuttige informatie, Ingrid! Ik denk ook dat dit de huiskapel van Villa Maaszicht is, ook vanwege het feit dat daar het pensionaat gevestigd was, zoals vermeld op de kaart. Ik kan het tweede opschrift niet goed lezen vanwege een sprietenplant die daar hangt. Oratoire de l'Enfant Jésus?

      Ik sluit overigens niet uit dat er nog een tweede kapel was voor gebruik door de zusters. Deze zal zich dan bevonden hebben in het nog bestaande kloostergebouw aan de Ursulinenweg. Volgens het Meertensinstituut kwam dat gebouw in 1907 tot stand en was het tot in de jaren 1930 in gebruik als klooster. Zo te zien wordt het tegenwoordig particulier bewoond.


      Opmerking


      • #4
        Oorspronkelijk geplaatst door Ingrid M.H.Evers Bekijk bericht
        Kloosterkapel ursulinen bij/in Maaszicht

        Ik ben er dan ook van overtuigd dat dit betekent, dat Maaszicht alleen een interne gebedsruimte had, geen volwaardige kapel waar dagelijks de H. Mis werd gelezen. Dat was ook helemaal niet nodig met de kerk van Sint Pieter Boven schuin aan de overkant.
        Dank Ingrid voor de heldere uitleg.

        De leefs mer eine kier .

        Opmerking


        • #5
          Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
          Ik kan het tweede opschrift niet goed lezen vanwege een sprietenplant die daar hangt. Oratoire de l'Enfant Jésus?
          Ik denk dat dat juist is. Oratoire = oratorium in het Nederlands. In dit geval betekent het een kapel (zie Wikipedia). Deze kapel was dus toegewijd aan het Kind Jezus.

          Opmerking


          • #6
            Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
            Zo te zien wordt het tegenwoordig particulier bewoond.
            Dat klopt. Het pand 3a en 3c is onlangs weer doorverkocht aan een nieuwe eigenaar. Zie: https://www.funda.nl/koop/maastricht...ulinenweg-3-b/ en https://www.funda.nl/koop/verkocht/m...ulinenweg-3-c/
            De leefs mer eine kier .

            Opmerking


            • #7
              Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
              Ik sluit overigens niet uit dat er nog een tweede kapel was voor gebruik door de zusters. Deze zal zich dan bevonden hebben in het nog bestaande kloostergebouw aan de Ursulinenweg. Volgens het Meertensinstituut kwam dat gebouw in 1907 tot stand en was het tot in de jaren 1930 in gebruik als klooster. Zo te zien wordt het tegenwoordig particulier bewoond.
              Je hebt die pagina's uit Bedevaartplaatsen in Nederland dl. 3 een beetje snel gelezen. In het onderstaande citaat wordt over de bouw van dat pand niet gesproken; het betreft alleen Maaszicht zelf.

              In 1877 werd door de familie Claereboets Maaszicht gedeeltelijk ter beschikking gesteld voor de wekelijkse uitstapjes van de leerlingen van het pensionaat en voor de zomervakanties van de zusters. Na de dood van Eveline (1903) erfden de ursulinen huize Maaszicht met de Lourdesgrot. In 1907 richtten zij Maaszicht in tot een klooster, dat in de jaren dertig opgeheven werd.

              Het door jou bedoelde pand - nu Ursulinenweg 3, heeft zeker bij het klooster gehoord: de Lourdesgrot is er tegenaan gebouwd. Het wordt wel omschreven als 'bedrijfsgebouwen' van het klooster. Ik weet er verder niets van, maar het wordt tegenwoordig inderdaad particulier bewoond: https://www.funda.nl/koop/verkocht/m...ulinenweg-3-c/

              Oeps, ik zie dat Breur me even voor was.
              Last edited by Ingrid M.H.Evers; 19 januari 2023, 11:45.

              Opmerking


              • #8
                De ursulinenweg werd eerst in 1920 zo benoemd. Ik las ergens dat de weg voorheen werd aangeduid als de 'holle weg'. Weet iemand een nadere aanduiding?

                Opmerking


                • #9
                  Oorspronkelijk geplaatst door Ingrid M.H.Evers Bekijk bericht
                  De ursulinenweg werd eerst in 1920 zo benoemd. Ik las ergens dat de weg voorheen werd aangeduid als de 'holle weg'. Weet iemand een nadere aanduiding?
                  De Ursulinenweg was voor 1920 gewoon een stuk Observantenweg. De opgangsweg vanaf de Lage Kanaaldijk werd ook aangeduid als Melaatse Straat en lokaal als kèrksträötsje.

                  Zie ook: https://www.delpher.nl/nl/kranten/vi...:a0011&rowid=1

                  De leefs mer eine kier .

                  Opmerking


                  • #10
                    In 1948 moesten vijf gezinnen die tijdelijk in Maaszicht waren ondergebracht het pand met een opzegtermijn van 1 maand verlaten. De huiskapel wordt genoemd als een ruimte die niet benut mocht worden.

                    https://resolver.kb.nl/resolve?urn=d...1:mpeg21:a0068

                    Zou de in het volgende bericht genoemde "zaal der eerwaarde Zusters Ursulinen" het pand Ursulinenweg 3 zijn? Er was in 1913 in elk geval nauwelijks verlichting aanwezig.

                    https://resolver.kb.nl/resolve?urn=M...:mpeg21:a00033

                    Opmerking


                    • #11
                      Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
                      De huiskapel wordt genoemd als een ruimte die niet benut mocht worden.
                      Nee, dat was een voor de godsdienstoefening gewijde ruimte, en kon in die tijd niet anderszins worden benut zonder dat hij na afloop opnieuw zou moeten worden ingewijd. Wel wordt uit deze reportage duidelijk, dat de kapel zich inderdaad inpandig in de villa bevond.

                      Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
                      Zou de in het volgende bericht genoemde "zaal der eerwaarde Zusters Ursulinen" het pand Ursulinenweg 3 zijn? Er was in 1913 in elk geval nauwelijks verlichting aanwezig.
                      Het pand lijkt me heel waarschijnlijk. In 1906 begonnen de zusters ursulinen een bewaarschooltje voor kinderen van vier jaar en ouder. Waar dat schooltje was gevestigd, is mij nog niet duidelijk, maar mogelijk bevond het zich op de begane grond van dat gebouw. Een jaar later volgde een meisjesschool voor lager onderwijs - Sint Ursula - aan de Burgemeester Ceulenstraat. In 1945 werd deze school overgenomen door de Zusters van het Arme Kind Jezus en kreeg een nieuwe naam: Regina Pacis = Koningin van de Vrede), heel toepasselijk na afloop van vijf jaar oorlog.

                      Wat betreft de verlichting in die zaal: er wordt in het krantenbericht gesproken van twee lampen. Dat waren waarschijnlijk olielampen, want Sint Pieter beschikte in die jaren nog niet over gas, en al evenmin over elektriciteit. Wanneer Sint Pieter is geëlektrificeerd, kan ik zo snel niet vinden. Ik vermoed dat dit pas plaatsvond na de annexatie door Maastricht, dat vanaf 1909 met de oprichting van het Gemeentelijk Electriciteitsbedrijf (GEB ) in het centrum met aarzelende elektrificatie begon, maar vanaf 1921 in de hele gemeente elektriciteit begon aan te leggen.

                      NB. Een na-ijlende gedachte: zou er over de gebouwen van Maaszicht niets in het kadaster te vinden zijn? Wie is daar een beetje in thuis?
                      Last edited by Ingrid M.H.Evers; 22 januari 2023, 13:17. Reden: nuancering

                      Opmerking

                      Bezig...
                      X