Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

De eerste huisnummers in Maastricht: ca. 1770

Sluiten
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • #16
    Oorspronkelijk geplaatst door Ingrid M.H. Evers
    Tot mijn chagrin moet ik bij bijna al Haas' vragen er het zwijgen toe doen.



    Eindconclusie: geen enkele vraag van Haas is hiermee afdoende beantwoord.
    Deels heeft het te maken met bij bouwen op plekken waar men geen huisnummers meer beschikbaar had, of men zou met nagatieve huisnummers moeten gaan werken. Ik zei al: neem eens een kijkje in de Calvariestraat, de 7-Januaristraat.

    Maar hoe is Achter de Barakken dan te verklaren, zo rond het Huis met het Handje? Daar is ook nieuwbouw gepleegd.

    Hernummeren, zoals in de Meester Ulrichweg en de Longinastraat is gebeurd, zal op meerdere plaatsen zijn gebeurd. Lijkt me gewoon lastig, als je eerst op Longinastraat 30 woont, en dan plotseling op nummer 81.

    Dat is een voormalig klasgenote overkomen, die kreeg destijds ineens te horen van de schoolleiding, dat het niet gewenst was dat leerlingen gedurenede het schooljaar gingen verhuizen. Terwijl het dus alleen om huisnummerwijziging handelde.
    I am not a complete idiot. Some parts are missing

    Opmerking


    • #17
      Mevrouw Evers, wat u hierboven over de huisnummering heeft geschreven (waarvoor mijn grote dank!), geldt dat ook voor de dorpen rondom Maastricht? Ik heb een kaart die mijn overgrootvader in 1918 aan mijn overgrootmoeder stuurde, met het adres 'Kruisstraat 166A' in Heer. Maar bij mijn beste weten lagen er in de Kruisstraat in Heer helemaal niet zo veel huizen. Zou men in 1918 in de dorpen nog doorlopend hebben genummerd, in plaats van per straat??

      Opmerking


      • #18
        Huisnummering in Heer, Scharn, Caberg en Wolder (1)

        De huisnummering zoals die in de stad Maastricht plaats had vanaf 1888 was identiek aan de huidige: nummering per straat, met aan de ene zijde even, en aan de andere zijde oneven nummers. Dat gold echter niet voor de aangrenzende gemeenten.

        Van oudsher werden de huisnummers in de gemeente Oud-Vroenhoven (waar Wolder, Caberg en Nederlands Smeermaas onder vielen) en de gemeente Heer (waar Scharn onder viel) op de Maastrichtse wijze aangebracht, namelijk als geschilderde zwarte ovalen met witte cijfers, op ooghoogte rechts naast de voordeur. De volgorde van nummering was er echter niet volgens straat, maar bestreek een veel groter gebied. Daardoor liepen de huisnummers - letterlijk - hoog op. Ook werd op veel adressen het cijfer aangevuld met een letter.

        Het adres Kruisstraat 166A in Heer, dat hierboven in posting # 17 wordt genoemd, verwijst weliswaar naar een huis in de Kruisstraat, maar het nummer met de toevoeging 'A' verwijst naar een doorlopende nummering met een wijkindeling, een kadastrale sectie van het gemeentelijke grondgebied. In veel gemeenten met een meer landelijk karakter heeft men tot ver in de twintigste eeuw die doorlopende wijkindeling gehandhaafd. Ik heb de krantensite Delpher voor de Limburgse gemeenten geraadpleegd, en ontdekte dat Berg en Terblijt (1950), Wylre (1953), Eys (1954) en Maasband (1974) eerst ruim na de Tweede Wereldoorlog hun huisnummering wijzigden van doorlopend naar straatsgewijs.

        Wanneer de huisnummering in de gemeente Heer precies is aangepast van doorlopend naar straatsgewijs, heb ik niet gevonden op Delpher. Ook de onvolprezen Geschiedenis van Heer, door J.M. van de Venne, (1957), laat ons hierbij in de steek. Ik vond nog wel de vermelding van een huisnummer 43 D in 1921 (p. 248 ).

        Ik vermoed dat het in elk geval in de jaren 1920 zijn beslag heeft gekregen. Tal van zuidelijke gemeenten zijn in die jaren bezig met deze problematiek:

        * 1924, 1927, 1928 Amstenrade
        * 1924 Simpelveld
        * 1925 Ubach over Worms
        * 1926 Susteren, Vaals
        * 1927 Houthem
        * 1928 Geulle
        * 1930 Amby, evenals Margraten, Eijsden, Valkenburg, Broek-Sittard, Kessel, Hulsberg, Posterholt, Bocholtz, Weert, Meijel, Nederweert
        * 1931 Merkelbach, Stein, Heerlen
        * 1933 Meerssen (deel van de gemeente)
        * 1936 Jabeek
        * 1938 Brunssum
        * 1939 Helden

        Wat betreft de gemeente Oud-Vroenhoven: ik heb een jaar geleden twee kaarten met een wijkaanduiding in handen gehad. De ene was geadresseerd aan iemand op de Tongerseweg, de ander aan iemand op Caberg. Beide hadden een lettertoevoeging in het huisnummer zitten, die verwees naar een wijk of sectie. Tot mijn spijt heb ik die gegevens niet terug kunnen vinden.

        Het is echter goed mogelijk dat men die gegevens kan terugvinden op de website met kadastrale kaarten en andere gegevens. Ik ben daar niet op thuis, maar misschien dat een andere MO-er daar uitkomst kan bieden?
        Last edited by Ingrid M.H.Evers; 17 februari 2020, 22:34.

        Opmerking


        • #19
          Huisnummering in Heer, Scharn, Caberg en Wolder (2)

          Interessant is te zien, waarom gemeenten besloten tot omnummering. In de twintigste eeuw zette de centrale overheid de tienjaarlijkse volkstellingen voort, die op oudjaar werden gehouden. Reeds maanden van te voren moest de ambtenarij zich daarop voorbereiden. Ze moest thuis raken in vijftien verschillende formulieren met verschillende kleuren, maar ook zorgen voor een inventarisatie van de eigen bevolking. In tussenliggende ja\ren hadden nieuwe inwoners zich gevestigd, waren huizen en schuren gebouwd tussen de bestaande bebouwing, en kon alleen de eenzame postbode die nieuwe, vaak provisorisch genummerde locaties vinden tussen de rest. Dat leidde ertoe, dat sommige gemeentebesturen besloten tot een rigoureuze aanpak, anderen echter met pappen en nat houden hun administratie in orde probeerden te krijgen.

          'Even omnummeren' bracht namelijk tal van problemen met zich mee. Nog afgezien van allerlei panden die hots knots waren neergeplant tussen de reeds bestaande - een gemeentelijke bouwverordening ontbrak vaak nog en een rooilijn eveneens - hadden in veel gemeenten tal van straatjes, paden en wegen geen officiële naam, met een duidelijke omschrijving van waar tot waar een bepaalde naam gold. Er moesten dus straatnamen bijkomen en welke dan? Dat bracht een hoop soesa mee in de gemeenteraad.

          En als er dan een huisnummering per straat kwam, moesten er straatnaambordjes aan het begin en het eind van de straat komen, en ook op de hoeken van zijstraten. En dat ging geld kosten. Vervolgens moesten er huisnummers komen: in welke vorm, wie voerde dat uit en wie betaalde dat? Er moest dus geld worden gereserveerd op de begroting en dat betekende dat er ergens anders moest worden gekort.

          Duidelijk is mij nu wel, dat de centrale overheid zich niet met deze gemeentelijke aangelegenheden bemoeide. De gemeente had een verplichting tot een ordentelijke registrering van zijn inwoners, maar daar hield het mee op.
          De financiële consequenties leidden soms tot tussenoplossingen. In Venlo handhaafde men net als elders in 1910 een indeling in wijken, maar de doorlopende telling mocht daar niet hoger worden dan honderd nummers. Probleem was daarbij dat het cijfer 100 kennelijk een ongunstige reputatie had. In wijk B stonden daarom honderd woningen, maar de bewoner van nr. 100 kreeg klaar dat hij mocht omnummeren naar 99 A. (!) In Helden besloot men in 1939 tot straatsgewijze nummering in de bebouwde kom, maar tot handhaving van de doorlopende nummering in de buitenwijken.

          Zijn de doorlopende huisnummers met wijkaanduiding in Oud-Vroenhoven bij de annexatie door Maastricht in 1920 gehandhaafd of gewijzigd, en wanneer dan? Gold die wijziging dan ook voor dat gedeelte van Scharn, dat toen eveneens bij Maastricht werd gevoegd?

          Voor zover mij bekend is nooit onderzoek gedaan naar deze praktische zaken. Ook de concordantie op de huisnummers van Maastricht in het Register van huisnummers te Maastricht voor 1850, 1888 en 1927 etc. levert niets op, omdat deze zich beperkt tot de huisnummering in de binnenstad.
          Ik ben bang dat we voor een definitief antwoord te rade moeten gaan bij de notulen van de Maastrichtse gemeenteraad, die ter inzage staan op de vierde verdieping van het Centre Céramique. En voor uitsluitsel voor de gemeente Heer: op naar het RHCL!
          Last edited by Ingrid M.H.Evers; 17 februari 2020, 22:41.

          Opmerking

          Bezig...
          X