Het Kerkske

[Antonius]

Misschien dat niet alle mensen gelijk weten wat hisgis betekend.
https://hisgis.nl/kaartviewer/limburg/
Een kaart bekijken met de optie om oude kaarten over de huidige situatie heen te leggen.

altijd leuk voor de speurders

[Ingrid M.H.Evers]

Dank Amienees, nu weet ik eindelijk waar ik het precies moet zoeken. Toch eens op studeren, dat HISGIS.
Groetjes voor Laila.

[Amienees]

Met dank aan de post van El Loco met hierin de verwijzing naar hisgis, heb ik deze luchtfoto met hierop de min of meer exacte positie van het Kerksken gevonden. Ik denk dat dit voor velen de situatie duidelijk maakt. p de grens van de toenmalige gemeente Amby en Heer lag dit voormalige klooster/boerderij. duidelijk herkenbaar is de rotonde op de Vijverdalseweg. Die voor een deel 'over' het pand ligt. Ik ben ook wel erg benieuwd wat hier nog van in de grond zit...

[Ingrid M.H.Evers]

Het voordeel van de HISGIS-kaart is dat je daarmee allerlei kadastergegevens anno 1842 kunt oproepen (gewoon door op een perceel te klikken). Zo komen we te weten dat Het Kerksken - en vrijwel alle land eromheen - in deze periode eigendom was van de weduwe Schoenmaekers, de bewoonster van de Withuishof. Van de twee bijgebouwen links naast het complex wordt van het kleinste de functie aangegeven: een bakhuis. Het andere lijkt zowaar op een kapel.

Dank voor de uitleg, Loco. Ik zit nog altijd te worstelen met die HISGIS-site.

Wat betreft een kapel: Alexander Schaepkens heeft ooit een tekening gemaakt van dat complex(je). Ik zag die in een particuliere verzameling en die mag ik hier niet plaatsen. Maar inderdaad verrijst er een eenvoudige, korte, gedrongen toren boven de boerderijachtige gebouwen, die wel of niet aan een kapel kan toebehoren.

[Ingrid M.H.Evers]

Ik kwam dit tien jaar oude draadje tegen, nadat ik ontdekte dat iemand op Wikipedia een artikel had aangemaakt over Het Goedje in Scharn. Er staat heel wat interessante informatie in dit draadje, maar veel links werken niet meer, omdat de site WieWatWaar niet meer bestaat.

Die site heette watwaswaar en werd vermeld in de posting van Amienees. Ik krijg wel een webpagina, maar kan er niets historisch in vinden. Ik zal Amienees eens even vragen om een update.

[El Loco]

Ik kwam dit tien jaar oude draadje tegen, nadat ik ontdekte dat iemand op Wikipedia een artikel had aangemaakt over Het Goedje in Scharn. Er staat heel wat interessante informatie in dit draadje, maar veel links werken niet meer, omdat de site WieWatWaar niet meer bestaat. Gelukkig staat er op de Beeldbank RHCL ook een gedetailleerde kadasterkaart uit 1830 van het gebied waar de hoeve Het Kerksken lag:

https://beeldbank.rhcl.nl/detail.php...610312&index=4

Let op: op bovenstaande kaart ligt het noorden links! Hieronder een uitsnede van de kaart, die een kwart slag teruggedraaid is, waardoor het noorden bovenaan ligt. Rechtsonder Het Kerksken, een min of meer rechthoekige, gesloten hoeve:



Voor de duidelijkheid: links en onderaan (met rood gemarkeerd) de gemeentegrens tussen Amby en Heer, gevormd door de huidige Burgemeester Cortenstraat (links) en de Bemelerweg (onder). Rechts loopt een voorganger van de Vijverdalseweg (de weg die volgens Van Agt in 1962 bekend stond als "Achter het Kerksken").

Het Kerksken is ook prima te herkennen op de HISGIS-kaart van, jazeker, de Fryske Akademy:

https://hisgis.nl/kaartviewer/limbur...xS7rZVD8k_JJ-g

Dat is wel een kaart met een gebruiksaanwijzing, maar het is de moeite waard. Je kunt het beste eerst even inzomen op Maastricht-Oost. Dan het menu Kaartlagen openen en vervolgens drie dingen aanvinken: 'Kadaster 1842 percelen (rood, open)', 'Kadaster 1842 gebouwen (naar soort)' en 'Luchtfoto'. Met behulp van de onderliggende luchtfoto kun je de locatie hopelijk makkelijk terugvinden.

Het voordeel van de HISGIS-kaart is dat je daarmee allerlei kadastergegevens anno 1842 kunt oproepen (gewoon door op een perceel te klikken). Zo komen we te weten dat Het Kerksken - en vrijwel alle land eromheen - in deze periode eigendom was van de weduwe Schoenmaekers, de bewoonster van de Withuishof. Van de twee bijgebouwen links naast het complex wordt van het kleinste de functie aangegeven: een bakhuis. Het andere lijkt zowaar op een kapel. Het kadaster vermeldt alleen dat het tot gebouwklasse 3 behoort.

Het is jammer dat het complex nooit opgegraven is. Wie weet wat er nog in de ondergrond verborgen zit. Het betreft hier toch een gebouwencomplex, waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1145. Het Augustinessenklooster, dat een eeuw lang op deze plek gevestigd was, is hoogstwaarschijnlijk het oudste vrouwenklooster binnen de huidige gemeente Maastricht. Alleen de twee kapittels zijn ouder. Toen de zusters in 1246 naar Sinnich verhuisden, moesten de dominicanen, de augustijnen en de minderbroeders hun kloosters nog bouwen.

[Amienees]

Overigens, Ingrid bedankt voor het uitleggen van het bestaan van twee scheversteinhoven, dit verduidelijkt het een en ander!

[Amienees]

ik weet dat het overal in Amby voorkomt. Dat is, als je het niet doorhebt, een beetje verwarrend. Ook in sectie A en C is dit aan de hand. Volgens mij hebben ze gewoon doorgenummerd en bij het plaatsen op de site heeft men de paginas met nummers bij de kaart geplaatst die ongeveer de zelfde nummers heeft vermoed ik.... Gelukkig is het wel zo dat A,B en C strikt gescheiden zijn!

[hermanw]

Oat

Wat mij verbaast is het volgende:

Zoals eerder gemeld staat 'Het Kerksken' op het minuutplan Amby sectie B, blad 02. Als je in de daarbijbehorende OAT (oorspronkelijk aanwijzende tafels) kijkt zie je dat de nummers daar beginnen vanaf 381, terwijl de percelen in het gebied dat aangeduid wordt met "Het Kerksken' toch duidelijk nummers vanaf 375 staan.
Nu blijkt dat de nummers 375 t/m 380 op de OAT van Amby, sectie B, blad 01 staan.
Ik ben zoiets nog niet eerder tegen gekomen. Heeft iemand anders dit al eens gezien?

[burgemeester]

Als ik de kadastrale kaart bekijk, denk ik dat het er wel ernstig bij, zoniet op het aangegeven perceel heeft gelegen....

Toch nog even beter bekeken. De kadastrale kaart uit de posting van hermanw moet natuurlijk een kwartslag gedraaid worden om hem voor het geestesoog over de huidige kaart te leggen. Ik vermoed dan dat de boerderij zelf iets zuidelijker lag dan het perceel wat nu ontwikkeld wordt. Het toenmalige perceel van 't Kerske raakt/dekt wel het te ontwikkelen perceel.

Delen jullie deze conclusie?

Terzijde: het is maar de vraag of dit allemaal heel belangrijk is. Er is naar mijn idee iets voor te zeggen om de naam over te nemen, al lag het daadwerkelijke pand oorspronkelijk 100 meter verderop.

[Ingrid M.H.Evers]

Lag het kerxke nu op de plek waar het centrum ontwikkeld wordt, of niet, of zijn jullie er niet uit?

Ik durf er niets van te zeggen. Ik ben daar gewoon niet goed genoeg bekend. Vervelend is dat ik de plattegrond op pag. 5 van de Toelichting niet gekopieerd krijg. Dat maakt het lastig vergelijken met andere kaarten.

[burgemeester]

Ho, ho ho, jongens..... Ik raak jullie kwijt.... Lag het kerxke nu op de plek waar het centrum ontwikkeld wordt, of niet, of zijn jullie er niet uit?

Als ik de kadastrale kaart bekijk, denk ik dat het er wel ernstig bij, zoniet op het aangegeven perceel heeft gelegen....

[Ingrid M.H.Evers]

Scheefsteinerhof of Scheverstenenhof

Om het lekker lastig te maken blijken er twee hoeves geweest te zijn met de naam Scheverstenenhof, een gelegen in de gemeente Heer en een in Amby; beide waren in het bezit van de familie Van Scharn.

De eerste Scheverstenenhof lag in Heer aan de weg Scharn-Bemelen tegenover de Hof van Sinnich (naar die naar Sinnich verhuisde zusters), oftewel Het Kerkske. Als je op de kadastrale kaart kijkt, blijkt die zijde van de weg in Heer te liggen, de andere kant in Amby. Deze Scheverstenenhof stond in de zeventiende eeuw bekend als het Korfgoed, en in de achttiende tot en met de twintigste eeuw als Op de Trepkes, De Trappen of Aan de Trappen. Ze is in 2004 gesloopt omdat het gebouw niet meer te restaureren viel.

De tweede hoeve Scheverstenenhof lag bij het kruispunt Bergerstraat-weg van Heer naar Amby, voluit in de gemeente Amby. Zij wordt gezien als het 16e-eeuwse Huis van Jonker Raven, later De Ravenhof genoemd. Ze is omstreeks 1850 afgebroken en heeft geen relatie tot Het Kerkske.

Literatuur
Historische Encyclopedie Maastricht, zie onder meer Ravenhof, Scheverstenenhof, Kerkske

[Ingrid M.H.Evers]

Locatie

Het lijkt er op dat zowel de kaart van Herman en Amienees (WatWasWaar), als het detail dat Breur plaatste, inderdaad de kapel weergeven die bekend stond als Het Kerkske. Op de laatste kaart gaat het denk ik om de kapel die te zien is tussen de kerk van 'Scharen' en de Hof van Jonker Raven, ingetekend net boven het legerkamp.

Om de vraag van Amienees te beantwoorden: Ik denk dat men er veilig van uit mag gaan dat het kavel Het Kerkske voldoende groot was om op de kadasterkaart als toponiem gebruikt te worden.

Wat betreft de 'Kerkerhof': ik heb er Van de Venne nog eens op nagezien. Deze geeft in de bijlagen een in 1958 reeds lang verdwenen straatnaam op, de 'Kerckerweg'. Bij een 'lijst van hoeven en huizen' vermeldt hij niet een 'Kerkerhof', maar een 'Hof aan de Kerken'. Of het hier werkelijk gaat om Het Kerkske zal nader uitgezocht moeten worden.

[Amienees]

Wat een reacties, leuk en leerzaam! De Scheefsteinerhof is een andere benaming voor de Ravenhof deze lag naast de huidige L1 studio, min of meer schuinachter huize Ravencamp. Scheefstein is overigens oud limburgs voor leisteen. Waarschijnlijk had dit kasteeltje in een vroeg stadium al een leistenendak. Overigens, werd dit kasteel ook wel het kasteeltje van Scharn genoemd. Terwijl het, mijn inziens, toch eerder deel uit maakt van Amby.
Het Kerksken lag een stukje verder, wel nog in Amby. Hier volgt de link naar de kadastrale kaart (Amby B-02):

http://watwaswaar.nl/#bi-2M-9-1-1v-1-3m5c-9oW---17s

ik kreeg de vraag of het Kerksken ook de naam was van het veld en niet enkel van de boerderij. O.a. op deze kaart is dat goed te zien.