Huizen Terblijterweg?

[El Loco]

Naar aanleiding van de vraag over de naam "Ponderosa" en "Apachebuurt" heb ik TOEVALLIG via het programma Oonderwaegs van L1 de uitzending Wandele (13'12") van 25 april 2018 gezien op YouTube (zie hiervoor de link: https://youtu.be/BSohR1NFJwI

De geinterviewde persoon is heel goed op de hoogte van de door hem gebezigde termen "Ponderosa" en "Apachebuurt". Wellicht is deze persoon door middel van de film op L1 is te achterhalen en een bijdrage kan leveren aan dit forum.

Een mooi stukje insider-informatie! Ik krijg de indruk dat de benamingen 'Ponderosa' (omgeving Aartshertogenstraat) en 'Apachebuurt' (De Ravelijn) een soort geuzennamen waren, wellicht voornamelijk door de jeugd gebezigd, en waarschijnlijk inderdaad geïnspireerd door Bonanza en soortgelijke series.

[Pier]

Hallo Michel,

Bedankt voor deze prachtige link

Ik ben in het verleden veel in de buurten gekomen die deze man noemt en hij vertelt het subliem!
Ik moet wel aanvullen dat de naam "Apachebuurt" - bij mijn weten - niet erg gangbaar was.
Het was volgens mij gewoon "Mariabastion" of "De Ravelijnbuurt".

Ik denk/vind ook dat de Ponderosa niet te vergelijken was met de "Apachebuurt".

Ook op wikipedia is wel het een en ander terug te vinden. https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Ravelijn

Maar we dreigen een beetje off-topic te geraken.
We lijken wat dat betreft wel Maarten van Rossem met zijn podcast

[michel]

Beste Wigo (en Ingrid M.H. Evers),

Naar aanleiding van de vraag over de naam "Ponderosa" en "Apachebuurt" heb ik TOEVALLIG via het programma Oonderwaegs van L1 de uitzending Wandele (13'12") van 25 april 2018 gezien op YouTube (zie hiervoor de link: https://youtu.be/BSohR1NFJwI

De geinterviewde persoon is heel goed op de hoogte van de door hem gebezigde termen "Ponderosa" en "Apachebuurt". Wellicht is deze persoon door middel van de film op L1 is te achterhalen en een bijdrage kan leveren aan dit forum.

Vriendelijke groet Michel

[Wigo]

Wigo suggereerde hierboven dat de verdwenen woningen mogelijk behoorden tot de Ponderosa, waarvan ik nog nooit had gehoord. Uit het verhaal van Luijten blijkt dat Wigo warm was, maar dat dit toch niet helemaal juist is.

De 'Ponderosa' was een complex van twaalf noodverblijven voor daklozen, in 1955 door de gemeente gebouwd aan de Aartshertogenstraat. Het lag dus iets zuidelijker dan de Markies van Ledestraat. Ook deze woningen vielen in 1955 onder de slopershamer.

Ik heb geen idee waar de naam vandaan komt; mijn straatnamenboekjes geven geen uitsluitsel. Maar het zou me niets verbazen als het sfeertje daar deed denken aan Bonanza, een 'soap avant la lettre' (1959), die zich in het wilde westen afspeelde op de Ponderosa-ranch.

De naam 'Ponderosa' zat gewoon nog ergens in mijn geheugen, echt waar en niet opgezocht of zo.
Daarbij valt mij nu nog iets in, dat men toentertijd ook sprak over 'De Apachebuurt' die daar ook in de buurt lag !?
Was dit misschien dezelfde buurt onder een andere naam ?
Welke Maastrichtenaar kan zich deze naam nog herinneren ?

[Ingrid M.H.Evers]

'De Ponderosa'

Wigo suggereerde hierboven dat de verdwenen woningen mogelijk behoorden tot de Ponderosa, waarvan ik nog nooit had gehoord. Uit het verhaal van Luijten blijkt dat Wigo warm was, maar dat dit toch niet helemaal juist is.

De 'Ponderosa' was een complex van twaalf noodverblijven voor daklozen, in 1955 door de gemeente gebouwd aan de Aartshertogenstraat. Het lag dus iets zuidelijker dan de Markies van Ledestraat. Ook deze woningen vielen in 1982 onder de slopershamer.

Ik heb geen idee waar de naam vandaan komt; mijn straatnamenboekjes geven geen uitsluitsel. Maar het zou me niets verbazen als het sfeertje daar deed denken aan Bonanza, een 'soap avant la lettre' (1959), die zich in het wilde westen afspeelde op de Ponderosa-ranch.

[Ingrid M.H.Evers]

De ontwikkeling van Wittevrouwenveld (3)

De naoorlogse gemeentelijke betonwoningen, die net als overal in Nederland weinig meer dan noodwoningen waren, werden 25 jaar na de oorlog op verzoek van de bewoners aangepakt. De leefomstandigheden waren inmiddels zeer slecht en achterhaald door een striktere wetgeving op het gebied van volkswoningbouw.

In 1982 vielen 69 uit 1950 daterende betonwoningen aan de Aartshertogenstraat, de Markies de Ledestraat en de Isabellastraat, en nog eens twaalf noodverblijven uit 1955 onder de slopershamer. Het terrein bleef vijf-zes jaar braakliggen. Toen werd een deel bebouwd met premiekoopwoningen en het pleintje voor de St.-Guliëlmuskerk heringericht. Ook in aangrenzende straten is nieuwbouw gepleegd, maar de Markies de Ledestraat en de Isabellastraat werden niet herbouwd. Zij verdwenen in de infrastructuur aan de noordrand van de wijk.

Literatuur:
Jo Luijten, Wittevrouwenveld (Maastrichts Silhouet, 28 ), Maastricht 1989. 52 blz., ills.

[Ingrid M.H.Evers]

De ontwikkeling van Wittevrouwenveld (2)

Na de Tweede Wereldoorlog was er in Maastricht een tekort van zevenduizend (7.000) woningen. Om dat probleem op te lossen werd ook gebouwd in de nog jonge wijk Wittevrouwenveld.

* In 1945 werden van gemeentewege houten keten opgetrokken aan het Wittevrouwen- en Noormannenplantsoen.
* Zij wist vervolgens vier bouwverenigingen te bewegen tot een gezamenlijke aanpak.
* Zodoende kwamen in 1948/1949 285 woningen gereed van respectievelijk Eigen Haard (102 exx.), Sint Servatius (79), Beter Wonen (64) en Gezond Maastricht (40).
* In de jaren 1950-1955 vulde men de nog open ruimten op met 87 wooneenheden in de Gemeenteflat aan het Koningsplein en 69 betonnen montagewoningen voor grote gezinnen aan de Habsburgerstraat, Markies van Ledestraat en Isabellastraat.

Nu we de bouw van onze verdwenen straten hebben bereikt, verwijs ik voor de verdere afbouw van de wijk graag naar de tekst van Luijten. Mijn volgende posting zal terug komen bij de verdwenen huizen van Markies de Ledestraat en Isabellastraat.

Literatuur:
Jo Luijten, Wittevrouwenveld (Maastrichts Silhouet, 28 ), Maastricht 1989. 52 blz., ills.

[Ingrid M.H.Evers]

De ontwikkeling van Wittevrouwenveld (1)

Waarom zijn deze huizen gesloopt? Waarom moesten zij weg? Het antwoord ligt natuurlijk voor de hand; ivm Terblijterweg.

Nee, niet vanwege de Terblijterweg die, zoals u al aangaf, van aanmerkelijk later datum is. De sloop had te maken met de slechte toestand waarin deze woningen verkeerden.

De Markies van Ledestraat en de Isabellastraat lagen aan de noordelijke rand van Wittevrouwenveld. Om haar verdwijning in perspectief te zetten, wil ik iets meer vertellen over die wijk. Het zal niet meer zijn dan een opsomming van bouwgegevens. Wie de ontwikkeling en eigenheid van de wijk wil ervaren, verwijs ik graag naar een zeer leesbaar boekje van Jo Luijten, mijn oud-collega bij het Gemeentearchief Maastricht en sinds jaar en dag Wittevrouwenveldbewoner (zie hieronder).

Wittevrouwenveld was na het Villapark (1880 e.v.) in 1921 - na de annexatie in 1920 van delen van Meerssen en Heer - de eerste nieuwbouwwijk van de stad, de eerste bebouwing buiten de vroegere vesting.
Wat opvalt is dat de woningen in deze wijk vooral bedoeld waren voor arbeiders, ter vervanging van de een- en tweekamerwoningen in de verpauperde binnenstad.
* De gemeente beet in 1921 het spits af met de bouw van zestig grote en honderd kleine pre-fab betonwoningen aan de Tapijnstraat, Tillystraat, Schwartzenbergstraat, Aartshertogenstraat, Ottostraat en Habsburgerstraat.
* De door spoorwegambtenaren opgerichte bouwvereniging Eigen Haard bouwde nog eens 273 woningen voor geschoolde arbeiders waaronder veel spoorweg- en gemeentepersoneel (de 'trapgevelhuizen').
* Bouwvereniging Sint Servatius bouwde tezelfdertijd tussen Meerssenerweg en Noormannensingel 178 middenstands- en arbeiderswoningen.
* Op de hoek van Frankenstraat en Koningplein werden tenslotte in 1922 de eerste particuliere woningen gebouwd.
* Een uitbreidingsplan uit 1939 bleef door het uitbreken van de oorlog op de plank liggen.
* Desondanks bouwde Eigen Haard in 1942/43 95 woningen aan wat sinds 1970 de Burgemeester Hennequinstraat heet.

Literatuur:
Jo Luijten, Wittevrouwenveld (Maastrichts Silhouet, 28 ), Maastricht 1989. 52 blz., ills.

We zijn dus spot on mbt de huizen en de naam van de toenmalige weg.

Waarom zijn deze huizen gesloopt? Waarom moesten zij weg? Het antwoord ligt natuurlijk voor de hand; ivm Terblijterweg.

Natuurlijk heb ik daar een vraag bij want die Terblijterweg is pas veel later aangelegd. De Geusselt was toen al 90graden gedraaid etc etc... Wat was de reden dat die huisjes weg moesten? Wat was dat voor een buurtje?

[Ingrid M.H.Evers]

Koeleköpke heeft het volgens mij goed gezien. Op mijn Falkplan plattegrond (28e druk, dus niet recent maar ook niet oud), staat in de westelijke hoek van Stadionweg en Terblijterweg net boven de rand van de Terblijterweg en oostelijk van de Sporthal Geusselt in een piepklein blokje bebouwing geschreven: 'M.v.Ledestraat'.

Volgens het raadsbesluit liep de Markies van Ledestraat noordelijk van en min of meer parallel aan de Aartshertogenstraat. Dat betekent dat zij nu onder de Terblijterweg is verdwenen, met mogelijk dus nog een restje oude bebouwing bij de Stadionweg.

De Markies van Ledestraat liep van de Albertusstraat naar de Isabellastraat. Deze laatste wordt nog wel genoemd in het straatnamenregister van mijn plattegrond (locatie op kaart: M5), maar is nergens meer te bekennen. Deze straat liep in het verlengde van de Ottostraat naar het noorden. Ik vermoed dat zij mètt de M. v. Ledestraat is verdwenen bij de aanleg van de Terblijterweg.

Resumerend:

Koeleköpke is spot on met de Markies van Ledestraat. Persoonlijk denk ik dat in de verdwenen bebouwing ook de Isabellastraat heeft gelegen.

Zou het mogelijk zijn de exacte locatie met een pijl of cirkel te verduidelijken?

Hi Ingrid, natuurlijk, bij deze.

Kan het dan misschien de vroegere bebouwing zijn,
in de omgeving van het huidige Aartshertogenplein ?

Zou kunnen, maar ligt deze niet een behoorlijk stuk verderop (richting Scharn)?

Ik heb getracht beide foto's in de openingspost te mappen, in de oude Geusseltfoto heb ik de rotonde en de Terblijterweg ruwweg ingetekend. Herkenningspunten zijn uiteraard Maris Stella en de Sporthal.

Vertekend beeld geeft de parkeerplek van de Geusselt; hier is een flink stuk verdwenen door de doorsnijding van de Terblijterweg en de plek waar nu BP tankstation staat.


Ik heb beneden getracht de oude bebouwing grofweg in te tekenen in de huidige situatie rechts. Het lijkt erop dat de huidige wegen wel het oude stratenpatroon volgen, gezien de Stadionweg die schuin loopt en de Aartshertogenlaan, die schuin wegloopt van Czaar Peterstraat/Dr. Schaepmanstraat.

[Wigo]

Kan het dan misschien de vroegere bebouwing zijn,
in de omgeving van het huidige Aartshertogenplein ?

[Clio]

Geen idee of eus Koeleköpke op het goede spoor zit, maar de Markies van Ledestraat is de straat 'die noordelijk van en nagenoeg evenwijdig aan de Habsburgerstraat de verbinding vormt tussen de straten hiervoor genoemd sub 15 [Albertusstraat] en 16 [Isabellastraat]'.

Aldus het raadsbesluit van B&W na het horen van de Commissie voor de straatnamen en de Commissie voor het Algemeen Huishoudelijk Bestuur dd. 17 oktober 1950.

[Koelekopke]

De lange huizenblok vooraan was volgens mij de Markies van Lede(n)straat en het kan wat Wigo zegt dat ze dat de Ponderosa-buurt noemden, maar dat weet ik niet meer zeker.
Er was ten tijde van de Markies van Lede(n)straat ook een kampje vlakbij gevestigd, volgens mij even voor de voornoemde straat.

[Wigo]

Via de link van Harrie in het topic Geusseltstadion zag ik een oude foto van Geusseltstadion en omgeving.

Nu viel mij een buurt/huizenblok (?) op tussen Maris Stella en sporthal, ruwweg waar nu de rotonde ligt die Terblijterweg en Stadionweg verbindt.

Wat voor huizen zijn dit, was dit een uitbreiding? Noodwoningen?

Lag hier vroeger het blok huizen van de zogenaamde 'Ponderosa buurt' ?