Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

Onze Lieve Vrouwe Sterre der Zee

Sluiten
X
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • SJEF †
    started a topic Onze Lieve Vrouwe Sterre der Zee

    Onze Lieve Vrouwe Sterre der Zee

    Maastricht als bedevaartplaats.

    O.L. Vrouw Sterre der Zee / O.L. Vrouw van Maastricht.
    Parochiekerk van O.L. Vrouw Tenhemelopneming (Basiliek O.L. Vrouw Sterre der Zee).

    Inleiding.
    Vanaf omstreeks 1525 werd in de kerk van de minderbroeders aan de Sint Pieterstraat door de inwoners van Maastricht en pelgrims uit de (wijde) regio een miraculeus Mariabeeld vereerd.
    Tijdens de Nederlandse Opstand en ook gedurende de periode daarna moesten de franciscanen met het beeld meer dan eens onderduiken.
    Aan het einde van de 17e eeuw verwierf O.L. Vrouw van Maastricht de titel 'Sterre der Zee'.
    Tot 1678 stond de cultus tevens bekend om de boeteprocessie op Tweede Paasdag; in de 18e eeuw werd nog slechts een kleine processie gehouden in de kloostertuin en een stille omgang door de stad langs de oude processieroute.
    In 1837 werd het beeld geplaatst in de O.L. Vrouwekerk; in 1903 kreeg het daar de huidige plaats in de M?rodekapel.
    Hier vormt O.L. Vrouw Sterre der Zee - beschermvrouwe van de stad Maastricht - nog steeds het centrum van een massale en continue Mariaverering met als jaarlijks hoogtepunt de processie op Tweede Paasdag.


    Minderbroederskerk.
    Een belangrijke wortel van de Mariaverering in Maastricht ligt bij de paters franciscanen.
    Deze minderbroeders vestigden zich met toestemming van de bisschop van Luik reeds in 1234, acht jaar na de dood van hun stichter, Franciscus van Assisi, in Maastricht.
    Nog geen eeuw later, omstreeks 1300 of enkele jaren eerder, begon naast het klooster aan de Sint Pieterstraat, dichtbij het centrum en het leerlooierskwartier, de bouw van een kerk die omstreeks 1309 gereed kwam en omstreeks 1400 voorzien werd van een nieuwe Mariakapel aan de zuidzijde van het priesterkoor.
    De lotgevallen van dit gebouw, qua stijl een schoolvoorbeeld van de bloeitijd van de gotiek in de Maasgouw, zijn gevarieerd en dramatisch.
    Toen de kerk in 1485 dreigde in te storten, kreeg zij de haar kenmerkende steunberen.
    De kerk moet vele kostbaarheden bezeten hebben.
    Toen de Staatse troepen in 1578 de stad hadden bezet, moesten de paters voor het eerst Maastricht verlaten.
    Reeds een jaar later keerden zij terug; hun klooster troffen zij totaal verwoest aan, maar de kerk was behouden gebleven.
    Na dertig jaar was het klooster weer herbouwd.
    In 1638 dienden de franciscanen opnieuw hun klooster en de stad te verlaten nadat zij door de stadsoverheid waren beschuldigd van deelname aan een complot met de Spanjaarden.
    Zij trokken zich terug in het klooster 'ter Observanten' (Slavante) op de Sint Pietersberg.
    Nadat de Fransen in 1673 Maastricht hadden ingenomen, kregen de franciscanen van koning Lodewijk XIV toestemming zich weer in Maastricht te vestigen.
    Van 1699 tot 1705 bouwden zij aan de Tongersestraat, op de huidige Minderbroedersberg, een tweede klooster en kerk; in 1825 werd dit complex bestemd tot Paleis van Justitie.
    De eerste minderbroederskerk aan de Sint Pieterstraat werd tuighuis; in 1865 kreeg ze de functie van kazerne en oefenzaal voor soldaten.
    Spoedig daarna werd het gebouw bestemd tot Rijksarchief voor de provincie Limburg; ook het voormalige klooster werd in 1942 bij deze functie ingeschakeld.
    In 1996 werd de restauratie en aanpassing van het gebouwencomplex aan de archieffunctie voltooid.


    De Basiliek van Onze Lieve Vrouw.
    Volgens de legende zou St. Servatius in de vierde eeuw zijn bisschopszetel van Tongeren naar Maastricht verplaatst hebben.
    Het Romeinse castellum van Maastricht was kleiner en beter te verdedigen dan Tongeren.
    Servaas echter was een ambulante missiebisschop en het is de vraag of hij wel een vaste bisschopszetel had.
    Hij was immers niet bisschop van Tongeren (Tungrensis), maar van de Tongeren (Tung-rorum).
    Nochtans heeft de O.L. Vrouwekerk - wellicht vanaf de 4e eeuw - tot 722, toen St. Hubertus zijn zetel definitief verplaatste naar Luik, gefungeerd als kathedrale kerk.
    Reeds voor de komst van St. Servaas naar Maastricht stond op deze locatie, gelegen binnen een Romeins-christelijk castellum, een bedehuis dat, zo wordt wel eens zonder concrete aanwijzingen gesuggereerd, de plaats had ingenomen van een aan Diana gewijde tempel.
    Nadat St. Hubertus de bisschopszetel naar Luik had verplaatst bleef de O.L. Vrouwekerk de offici?le stadskerk van Maastricht; vanaf de vroege middeleeuwen functioneerde ze tevens als een soort stadhuis, waar het stedelijk archief was ondergebracht en waar ook de standaardmaten en gewichten werden bewaard. Bisschop Notgerus van Luik [970-1008] vestigde er een kapittel met twintig kanunniken.
    De bouw van de huidige laatromaanse kruiskerk is in 1018 gestart; enkele onderdelen van de oude kerk, met name de westelijk gelegen burchttoren van omstreeks 900, werden in de nieuwbouw opgenomen.
    De kerk was niet alleen zetel van het kapittel, maar fungeerde ook als parochiekerk.
    Toen de parochie te groot werd, besloot het kapittel in 1342 vlakbij de kapittelkerk een aparte parochiekerk te bouwen, toegewijd aan de H. Nicolaas, patroon van de schippers.
    Nadat de Franse sansculotten in 1794 Maastricht bezet hadden, werd het kapittel opgeheven, de kanunniken werden verspreid en de O.L. Vrouwekerk werd een militaire smidse.
    Van 1804 tot 1837 stond het Mariabeeld in de Nicolaaskerk, todat de kerk in 1837 wegens bouwvalligheid werd gesloopt; de O.L. Vrouwekerk werd teruggekocht van de staat en is sindsdien parochiekerk.
    In hetzelfde jaar werd het beeld van de Sterre der Zee naar de O.L. Vrouwekerk overgebracht, waar het werd gesteld op de plaats waar nu het Jozefaltaar staat, links van het koor, zoals op een tekening van Van Gulpen uit die tijd is te zien.
    Daarvandaan werd het genadebeeld in 1903 naar de huidige locatie, de gotische M?rodekapel, verplaatst.
    Deze kapel is omstreeks 1460 gebouwd door proost Arnoldus van M?rode tegen de noordzijde van de kolossale kerkgevel.
    De kapel is vanaf het O.L. Vrouweplein en vanuit de kerk toegankelijk en bestaat uit drie op elkaar volgende delen.
    Vanaf het O.L. Vrouweplein komt men in het portaal (het eerste deel), waar men kaarsen kan kopen en iets in het intentieschrift kan schrijven; tegen de wand (aan de kerkzijde) hangen enkele offerblokken met daarboven een bord waarop in 1999 de volgende tekst vermeld stond:
    'Bidweg t.e.v. de Sterre der Zee elke zaterdagavond aansluitend aan de H. Mis van 18.30 uur'.
    Via een open boogpoort komt men in een ruimte (het tweede deel) waarin enkele banken staan voor de vereerders; vooraan in deze ruimte staan standaards waar men de gekochte kaarsen kan opsteken.
    Vanuit deze ruimte, waarop de gotische kruisgang rond het pandhof uitkomt, kan men over de kaarsen heen door een tweede boogpoort (welke is afgesloten met doorzichtig plexiglas) het cultusbeeld zien met daarvoor een altaar (het derde deel van de kapel).
    De twee moderne glas-in-loodramen in de linkerwand van dit achterste gedeelte van de kapel zijn van Frans Slijpen; onder deze ramen hangt een zestal kasten met daarin enkele honderden zilveren of zilverkleurige ex-voto's.
    Elk van de drie delen waaruit de kapel bestaat, biedt toegang tot de kerk; gewoonlijk is alleen de toegang vanuit het portaal geopend.
    In de kapel bevinden zich tevens twee stenen reli?fs uit de 12e eeuw, een over de 'Eed op de relieken' en een met de triomferende Christus.
    Een stenen plaquette herinnert aan het bezoek van paus Johannes Paulus II in 1985.
    In 1933 is de O.L. Vrouwekerk door paus Pius XI tot Basilica minor verheven.
    Last edited by SJEF †; 28 oktober 2007, 13:11.

  • Antonius
    replied
    Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
    Gelukkig heeft Bosman wel een plattegrond van de kerk bij aanvang van de Cuypers-restauratie. Legenda: 1 transept; 2, 3 pseudotransepten; A Merodekapel; B deel kruisgang, thans behorende bij Merodekapel; C restant zuidelijke kruisgang(?); D vm zuidportaal; E zuidwestelijke transeptkapel.


    (bron: A.F.W. Bosman, De Onze Lieve vrouwekerk te Maastricht. Utrecht/Zutphen, 1990, p.80)
    Wat me BIJZONDER stoort (echt heel erg) is die markante afwijking van de rechthoek.
    (trapezium tussen de blauwe pijlen in de afbeelding)

    De numerus perfectus in plan en de maatvoering in uitvoering was toch wel heel precies bij de bouwmeesters van toen.
    Vooral het streven naar ronde getallen en symbolische getallen levert altijd perfecte symetrie op. Architektur und Harmonie / Zahl, Mass und Proportion in die abendländische Baukunst

    De Harmonie in het Universum is hier verstoord...

    Waarom?
    Is de tekening van de plattegrond van Bosman fout of is er een romeinse voet met een franse voet verwisseld?

    wie weet een verklaring?
    Last edited by Antonius; 28 mei 2014, 12:09.

    Leave a comment:


  • Clio
    replied
    Westwerk Onze Lieve Vrouwekerk

    Geen idee wie vragensteller G.M.J. is, maar het is een verhaal dat al langer de ronde doet. Het is echter niet waar, zoals hier wordt uiteengezet.

    Het in cursief gezette eerste gedeelte van de tekst laat zien waar het verhaal vandaan komt. Het tweede geeft de verklaring voor het aanzien van de westbouw.
    Last edited by Clio; 29 november 2012, 01:11. Reden: redactie

    Leave a comment:


  • elletje
    replied
    Vraag van G.M.J.

    Is de voorgevel van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek een militair bouwwerk geweest of heeft het deel uitgemaakt van een militair bouwwerk/verdedigingsgeheel? Bij een eerste blik vertoont deze gevel immers een robuuste militaire aanblik. Dank.

    Leave a comment:


  • hermanw
    replied
    Een tekening van de crypte:


    afkomstig van http://www.bildindex.de/#|11

    Leave a comment:


  • El Loco
    replied
    Tongeren wel...

    Ik heb al eens eerder gezegd dat ik het onbegrijpelijk vind dat er nog steeds geen archeologisch onderzoek heeft plaatsgevonden in de Slevrouwe, misschien wel de belangrijkste archeologische hotspot van Nederland. Ik weet wel, de Slevrouwe is een kerk die gewoon in gebruik is, maar elk gebouw moet toch wel eens tijdelijk dicht voor een opknapbeurt? In Tongeren gebeurde dat tussen 1999 en 2008 en men combineerde de opgravingen met de aanleg van vloerverwarming en een museumkelder. De resultaten van de opgravingen waren verbluffend en zijn vanaf dit jaar onderwerp van een studie in het kader van een groot onderzoeksproject (een soort Sint Servatius Project).
    Tongerse basiliek cruciaal voor kennis over eerste christenen

    Begin 2011 start het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) met een groot onderzoeksproject over de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek in Tongeren. Minister Geert Bourgeois gaf het VIOE de opdracht en de middelen voor het multidisciplinaire onderzoek. De opgravingen in de Tongerse basiliek zijn één van de meest complexe ooit uitgevoerd in Vlaanderen. Dit vertaalt zich in een massa en diversiteit aan archeologische vondsten die het internationaal belang van Tongeren voor onze kennis over de eerste christenen in Europa onderstrepen. Tot nog toe was er over deze periode (3de-4de eeuw) nog niets gekend, wegens de schaarse materiële resten.

    Tussen 1999 en 2008 werd de volledige ondergrond van de O.L.V.-Basiliek archeologisch onderzocht. Dit kaderde in de restauratie van de kerk, waarbij een vloerverwarming en een museumkelder werden aangelegd. Deze werkzaamheden brachten bewoningssporen aan het licht die teruggaan tot de Romeinse tijd. Het meest opmerkelijke aan de site is dat ze ononderbroken een belangrijke publieke functie als christelijk cultusgebouw vervulde. Zo was het ten tijde van de Romeinen een luxueuze stadswoning, die bij de overgang naar de vroege middeleeuwen een religieuze herbestemming kreeg door de komst van de eerste christenen. De laat-Romeinse basilica zal de voorganger blijken van een rijke traditie van kerkenbouw op eenzelfde locatie.

    Tongeren is, samen met Luik en Maastricht, één van de belangrijkste archeologische sites in Europa voor de kennis van het eerste christendom. De site kent een rijk en uiteenlopend archeologisch verleden, van de 1ste eeuw v.C. tot de 18de eeuw n.C. Duizenden metalen voorwerpen, 350 volledige skeletten, 47.000 scherven Romeins aardewerk, 75.000 fragmenten van muurschilderingen uit alle perioden, 67 dozen met dierlijk bot en 320 m² aan plannen en veldtekeningen bieden een schat aan informatie over de geschiedenis van deze plek.

    Voor de reconstructie van de 2000 jaar oude geschiedenis van de site, moeten de ruwe data omgezet worden naar een verhaallijn, waarin de site verbonden wordt met andere Europese historische centra. Deze reconstructie zal de inhoudelijke basis vormen voor de museumkelder onder de O.L.V.-Basiliek. De stad Tongeren kon hierin als partner niet ontbreken. Het perspectief op een uniek archeologisch en historisch bezoekerscentrum in Tongeren bracht hen ertoe een bijdrage aan de kosten van het onderzoeksproject te leveren.

    “Het VIOE heeft gedurende tien jaar de begeleiding van het veldwerk gerealiseerd en de wetenschappelijke expertise verzameld. Nu trekken we het onderzoek open en bekijken archeologen, natuurwetenschappers en bouwhistorici samen alle facetten van dit unieke monument. Zonder studie dreigt namelijk niet alleen het volledige bodemarchief verloren te gaan, maar ook de historische informatie over de O.L.V.-Basiliek als monument,” aldus het VIOE.

    (Bron: www.archeonet.be)

    Leave a comment:


  • elletje
    replied
    Ik zal zijn mailadres in een p-berichtje sturen, wellicht zelf te stellen?

    Leave a comment:


  • burgemeester
    replied
    Tja, kijk.... Dat zijn nu weer vragen die ik de goede man niet gesteld heb. Wellicht dat Elletje dat nog eens op een nader moment kan navragen?

    Overigens zijn er geen fysieke sporen van, zo vertelde hij. Anders hadden we daar natuurlijk een foto van gemaakt.

    Leave a comment:


  • El Loco
    replied
    Baseerde de koster zich ook op het schilderij van Schaepkens, of wist hij nog van andere aanwijzingen? Kon hij ook vertellen wanneer en hoe lang die doorbraak heeft bestaan?

    Leave a comment:


  • burgemeester
    replied
    Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
    Weet niet of er consensus is. Ligt er maar net aan hoe serieus je dat schilderij van Schaepkens wilt nemen. We hebben hem nog niet eerder op historische onjuistheden kunnen betrappen (...)
    Vandaag sprak ik met de koster van de OLV. Hij vertelde dat het verhaal volledig juist is! Deze doorbraak heeft ook volgens hem bestaan, en dus heeft Schaepkens wederom (hoogstwaarschijnlijk) een juiste voorstelling van zaken gegeven. Goed gezien, Loco!

    Leave a comment:


  • El Loco
    replied
    Oorspronkelijk geplaatst door burgemeester Bekijk bericht
    Dit draadje eens beter nageplozen. Is de consensus nu dat er inderdaad een doorbraak heeft bestaan; maar dat het onduidelijk is wanneer deze bestaan heeft?
    Weet niet of er consensus is. Ligt er maar net aan hoe serieus je dat schilderij van Schaepkens wilt nemen. We hebben hem nog niet eerder op historische onjuistheden kunnen betrappen, maar ja, dat dachten we ook van Jelinger.
    Oorspronkelijk geplaatst door burgemeester Bekijk bericht
    Overigens jammer dat er twee draden gewijd zijn aan de OLV.
    Valt me nu pas op, maar beetje jammer, inderdaad.

    Leave a comment:


  • burgemeester
    replied
    Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
    Misschien wel het schilderij van de O.L.V.-pandhof! Hij was er in elk geval vroeg bij, onze Alexander. Maar ook de andere schilderijen en litho's van Schaepkens, die de O.L. Vrouwe of de St-Nicolaaskerk als onderwerp hebben, zijn niet gedateerd. Een schilderij van de St-Janskerk is op de achterzijde gedateerd: "St. Jean 1836".
    Weer een aanwijzing dat Loco helder denkt...

    In 'Geteeckent tot Maestricht' is op p. 117 een aqaurel van Schaepkens te vinden van de OLV. Bijschrift: "....Mogelijk heeft deze aquarel gediend als voorbeeld voor een schilderij, dat nog heden in het Bonnefantenmuseum bewaard wordt. (....) Toegeschreven aan Alexander Schaepkens, ca. 1835.(...)"

    Leave a comment:


  • burgemeester
    replied
    Dit draadje eens beter nageplozen. Is de consensus nu dat er inderdaad een doorbraak heeft bestaan; maar dat het onduidelijk is wanneer deze bestaan heeft? Of is zelfs deze samenvatting al te stellig?

    In ieder geval is het voor mij een totale verrassing. Toch maar even het boekje van Goessens erbij gepakt om te kijken of er geen afbeeldingen in staan die van pas zouden kunnen komen. Wellicht deze.


    Goessens dateert deze gravure op ca. 1800 (maker bij Goessens onbekend). In deze post van El Loco ontbreekt deze tekening van de Barbaratoren. Al lijkt hij veel op de variant van de Beyer (ca. 1740); het zou dus kunnen zijn dat dit een afbeelding is gemaakt door Hendrik Spilman gebaseerd op de tekening van de Beyer. Overigens jammer dat er twee draden gewijd zijn aan de OLV.

    Geen idee of jullie hier verder iets aan hebben.
    Last edited by burgemeester; 19 augustus 2011, 16:29.

    Leave a comment:


  • burgemeester
    replied
    Wat een geweldige discussie! Heerlijk na vier weken lang geen MO bekeken te hebben.

    Sloof je gerust uit, Clio!
    Last edited by burgemeester; 19 augustus 2011, 18:06.

    Leave a comment:


  • Clio
    replied
    Misschien moet ik dan maar eens een relatie 'aanboren'? Voor onze burgemeester slooft men zich nog wel eens uit?

    Leave a comment:

Bezig...
X