Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

Waterwegen rond Maastricht (1)

Sluiten
X
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • Waterwegen rond Maastricht (1)

    Ik dacht dat we met onder andere de Zuid-Willemsvaart en het Kanaal-Luik Maastricht een apart subforum hadden aangemaakt voor de waterwegen in en rond Maastricht, maar ik kan het niet meer vinden. Kennelijk is het weggehaald en zijn de genoemde onderwerpen ondergebracht in het subforum 'gebouwen en infrastructuur'. Jammer, want dat is wel wat erg ruim gesteld voor iets dat best een eigen topic waard is, ook al is er misschien nog wat weinig aandacht aan besteed.

  • #2
    Waterwegen in Maastricht (2)

    Elders op dit forum kwam de kanalisatie van de Maas aan de orde en de rol die 'de kanalen' daarin spelen. Gesteld werd dat Maastricht vóór de kanalisatie, waarmee begin jaren 1920 een begin werd gemaakt, geen kanalen zou hebben gekend. Dat is een beetje kort door de bocht.

    1. Tot 1911 hadden we in elk geval de Zuid-Willemsvaart, geopend in 1826, met als verbinding met de Maas de nog bestaande sluis 20 in het Bassin; dit kanaal onttrok haar water aan de Maas; eerst vanaf ca. 1970 niet meer in gebruik bij de binnenvaart.

    2. het zgn. Lateraal Kanaal of Kanaal Luik-Maastricht, geopend in 1850; onttrok het water aan de Maas in Luik; had via de St.-Antoniussluis op de zuidoosthoek van het Bassin en sluis 20 in Maastricht eveneens verbinding met de Maas; gedempt in de jaren 1962-1963.

    3. het uit de Franse Tijd daterende voedingskanaal bij Hocht, dat water aftapte van de Maas;

    4. Dit werd in 1867 vervangen door het huidige Voedingskanaal in Boschpoort (achter de Hubertuskerk), dat nog altijd via een schutsluis en overlaat Maaswater levert aan de Zuid-Willemsvaart;

    5. de vanwege de aanleg van het Kanaal Luik-Maastricht gegraven Maasoverlaat bij Heugem, die aansloot op een veel oudere natuurlijke Maasarm/overlaat aan de oostkant van Wyck. Deze liep door aan de Maas bij Limmel en Borgharen; in de jaren 1930 in werkverschaffing gedempt voor zover het het gebied van de huidige stadstraverse / A2 betrof. Een goede plattegrond is te vinden in E. Ramakers, Historische Atlas van Maastricht, 2000 jaar aan Maas en Jeker (2006?), blz. 48.

    Opmerking


    • #3
      Waterwegen in Maastricht (3)



      Elders plaatste Zevke deze prachtige foto van de waterwegen aan de noordzijde van de oude binnenstad. Niet vaak krijg je zo'n goed beeld van dit gebied.

      1. Midden rechts is de afrit van de Noorderbrug te zien met rechts daarvan (niet zichtbaar) het Bassin.

      2. Boven de 'krul' ziet men de oostelijke zwengel van de Zuid-Willemsvaart door de voormalige vestingwerken en de stadsmuur bij de voormalige Boschpoort. Onder de huidige brug is dat het traject waar sinds enkele jaren de plaquette voor Dibbets tegen het talud ligt.

      3. Vóór de brug eindigt het rechtstreekse traject van de Zuid-Willemsvaart.

      4. Het water dat op de voorgrond langs de oprit naar de Fransensingel ligt (dus van de Boscherweg onder de brug langs richting Maagdendries), maakte ooit deel uit van een smalle natte verdedigingsgracht in de vestingwerken bij de Boschpoort. Deze gracht liep buiten langs de stadsmuur van de Maas tot bijna aan de latere Cabergerweg.
      - Bij de opheffing van de vestingstatus (1867) verviel haar functie, maar omdat ze niemand in de weg lag, werd ze niet gedempt.
      - In de jaren 1870 groef men in deze gracht het Nieuwe Bassin - ook wel de 'Nieuwe Haven' genoemd -, een vergroting van het bestaande Bassin. De toegang naar de Maas sloot men af, waardoor een stabiel waterpeil via de Zuid-Willemsvaart mogelijk werd.
      - Aan de westzijde liep deze haven door tot aan het begin van de huidige Cabergerweg/Lage Frontenweg, waar een enkele fabriek, kazematten en de vuilnisbelt lagen.
      - Bij de aanleg van de Noorderbrug werd het gedeelte dat tussen de afrit van de Noorderbrug en de Maas lag, gedempt. Het liep tussen de KNP en het Voedingskanaal door, eigenlijk onder het traject van de huidige brug.
      - Aan de westzijde is nog altijd een zo goed als dichtgegroeid watertje te zien. Een lijn van gele boeien belet de pleziervaarder de doorgang.

      5. Voorgrond: de Zuid-Willemsvaart, gelegen vóór de Bosscherweg.

      6. Voorgrond, midden: het Voedingskanaal (1867) langs de Pastoor Moormanstraat; aan de Maaszijde een schutsluis met overloop, aan de zijde van de Zuid-Willemsvaart een overloop met gebeeldhouwde 'sluitstenen' in de bogen.

      7. Links op de voorgrond de nu lege Jojohaven (1929), aangelegd om bij hoge waterstand als overnachtings- en vluchthaven voor het verkeer op de Maas. Inmiddels al weer lang buiten gebruik.

      8. Daarboven het Afvoerkanaal, aangelegd in werkverschaffing in de jaren 1930.
      - Op de foto zijn twee waterwegen en een plas te zien, die men als volgt moet ingterpreteren:
      - Het Afvoerkanaal loopt op de foto vanaf de 'kale' punt aan de Maas schuin weg naar links beneden. Op de hoek van die punt kan men vanaf de Noorderbrug een grote 'waterwijzer' zien staan voor de scheepvaart, met het opschrift: Zuid-Willemsvaart. (Wie goed kijkt naar de foto, 'herkent' het bord in die witte tip op de punt van het terrein). Wie dat kanaal vanaf de Maas wil bereiken moet dus langs het Afvoerkanaal.
      - U moet de 'bovenste' oeverlijn even doortrekken en de grote plas met de zandzuiger wegdenken. (Die maakt onderdeel uit van de te realiseren 'natte' natuur in het Grensmaasproject).
      - Het Afvoerkanaal bestaat dan uit twee armen; het gedeelte waar een lijn van witte boeien voor ligt, was oorspronkelijk een vrij brede stroom die een teveel aan Maaswater afvoerde naar de niet meer bevaren Maas die langs Borgharen loopt. Momenteel is het uiteinde van dit bassin volledig dichtgeslibd en resteert nog slechts een miezerig waterloopje (op de foto niet te zien); in het bredere gedeelte liggen nu nog woonboten.
      - Op de voorgrond de tweede arm van het Afvoerkanaal, namelijk de smalle toegang tot de sluis in Bosscherveld, die op haar beurt toegang geeft tot de Zuid Willemsvaart. Het voortdurend wisselende waterpeil door het schutten van deze sluis bezorgde de nabij gelegen Jojohaven haar naam.

      9. Het water boven de plas-met-zandzuiger is de voortzetting van de Maas - nu Grensmaas geheten - , met de stuw bij Borgharen; sinds het ongeluk met een plezierjacht enkele jaren geleden is er een grote afzetting met boeien aangebracht. Naast de stuw bevindt zich een sluisje met langgetrokken kademuur. Het bood toegang tot de Maas aan de pleziervaart, maar gezien de huidige staat van ondiepte kan het waarschijnlijk alleen nog maar als vistrap dienst doen. In dit Maasgedeelte komt een beetje verderop het schamele restje van het Afvoerkanaal uit.

      10. Links boven is de toegang zichtbaar tot het Julianakanaal, met de eerste sluis bij Limmel en de toegang tot de Beatrixhaven (beide niet zichtbaar). Bedenk dat het hier eigenlijk niet gaat om een kanalisatie van de Maas, want het Julianakanaal (1925-1934, Maastricht-Maasbracht) is een lateraal kanaal langs de rivier. Het maakt nergens gebruik van de Maas.
      - Als bij hoge waterstand van de Maas het Julianakanaal geen oplossing biedt voor het gestuuwde Maaswater, stroomt dit dus voor zover mogelijk via Borgharen de oude Maas in, voor een klein deel ook via het Afvoerkanaal.
      - Gebrek aan verval van de Maasbedding en gebrek aan ruimte in het zuidelijk traject (denk aan de opgehoogde overlaat om Heugem en Wyck heen) leidt nog steeds tot wateroverlast, dit ondanks de grote plassen bij Oost.

      Opmerking


      • #4
        Draadje Zuid Willemsvaart

        Voor de volledigheid een verwijzing naar dit interessante draadje over de Zuid Willemsvaart:
        http://forum.mestreechonline.nl/showthread.php?t=1668

        Opmerking


        • #5
          Waterwegen in/rond Maastricht (1) (2) (3)

          Merci Ingrid voor de artikelen 'waterwegen in/rond Maastricht (1), (2) en (3)'.
          Het meeste was mij wel bekend, maar enkele wetenswaardigheden zijn weer aan de kennis toegevoegd !
          De mooie duidelijke foto (eerder geplaatst door Zevke) met de waterwegen draagt positief bij aan uw uitleg.
          Mestreechter Geis mage beleve
          en dat door te kinne geve.
          God, wat is dat sjiek ! © Wigo

          Opmerking


          • #6
            Oorspronkelijk geplaatst door Wigo Bekijk bericht
            De mooie duidelijke foto (eerder geplaatst door Zevke) met de waterwegen draagt positief bij aan uw uitleg.
            Zonder de foto was het niet uit te leggen geweest, vrees ik. Elke mij bekende plattegrond schiet ofwel te kort, ofwel zit vol overbodige ruis. Alle eer dus aan Zevke!

            Opmerking


            • #7
              Heel mooi! zijn er meer van deze mooie luchtfoto's? bedankt ook voor de uiteenzetting!

              Opmerking


              • #8
                Mooi overzicht van de Maastrichtse waterwegen. Dank Ingrid! En dank Zevke voor een fraaie foto van het post-industriële landschap aan de noordkant van Maastricht. Ik denk dat de gemiddelde Nederlander dit eerder in Rotterdam of een andere waterrijke omgeving zal situeren; niet in Maastricht in elk geval.

                Opmerking


                • #9
                  Een zeer mooie foto.
                  Tis te hopen dat dit gebied ook zo mooi blijft.

                  Opmerking


                  • #10
                    Oorspronkelijk geplaatst door El Loco Bekijk bericht
                    Mooi overzicht van de Maastrichtse waterwegen. Dank Ingrid! En dank Zevke voor een fraaie foto van het post-industriële landschap aan de noordkant van Maastricht. Ik denk dat de gemiddelde Nederlander dit eerder in Rotterdam of een andere waterrijke omgeving zal situeren; niet in Maastricht in elk geval.
                    Wellicht soms een beetje offtopic, maar toch:

                    er zijn velen vanuit heel Nederland en daarbuiten die dit gebied goed kennen. De schippers, vooral van de beroepsvaart maar ook de pleziervaart. En vergeet niet de (sport)vissers. De Grensmaas is internationaal bekend vanwege zijn visrijkdom en verscheidenheid. Hier mag nooit een waterenergiecentrale komen. De zeer geringe opbrengst van deze centrale weegt niet op tegen de schade aangericht aan de unieke flora en fauna van het gebied. Vissers zijn vaak de eersten die veranderingen binnen deze habitat opmerken en kunnen door specifieke bevissing op een eenvoudige manier negatieve effecten bestrijden die optreden door het vervuilen van de inheemse soorten door mensen die dieren vrijlaten die hier niet thuishoren en de diversiteit van de soorten bedreigen. Als jullie eens wisten welke hier niet thuishorende vissoorten en amfibieën in de Maas terecht komen bij de overstromingen. Je kunt er hele exotische restaurants mee bevoorraden. Wel zal er streng opgetreden moeten worden tegen horden visstropers, voornamelijk afkomstig uit de Oostbloklanden die op zeer grove wijze het unieke van dit waterlandschap aantasten.
                    Het saneren van de plekken van woonboten binnen de Jojohaven, de Zuid-Willemsvaart en de Stuwweg is een goede zaak. Hier gebeurde van alles wat het daglicht niet kon verdragen. Ook was er sprake van ernstige vervuiling door sommigen woonbootbewoners. Decennia lang werd hier een vrijstaat getolereerd door Gemeente Maastricht.
                    Waar we eigenlijk nog (in mijn ogen al veel te lang) op wachten is sanering van het oude fabrieksterrein bij Limmel aan de Borgharenweg. Net voor de splitsing Grensmaas –Julianakanaal.
                    Verder valt het mij op dat vele oevers niet meer gemakkelijk toegankelijk zijn door hekwerken en andere obstakels. Ook worden vele oevers slecht gemaaid. Daarbij komt nog de vervuiling veroorzaakt door de restanten van druggebruikers. Ook de plastieken troep aangevoerd uit het Luikse blijft het gebied ontsieren. Kortom: er is nog veel te doen, los van de herinrichting van bepaalde (schier) eilanden en fabrieksterreinen binnen dit gebied.
                    De leefs mer eine kier .

                    Opmerking


                    • #11
                      Oorspronkelijk geplaatst door Breur Bekijk bericht

                      . Hier mag nooit een waterenergiecentrale komen. De zeer geringe opbrengst van deze centrale weegt niet op tegen de schade aangericht aan de unieke flora en fauna van het gebied.
                      Hier vecht al een heel tijdje voor samen met enkele instanties.
                      Het is een harde strijd .
                      Goed verwoord Breur

                      Opmerking


                      • #12
                        Fotoboek over Grensmaas


                        De eerste oplage van zijn fotoboek is nagenoeg uitverkocht.



                        Vooral dankzij een druk bezochte expositie in het Centre ceramique in Maastricht en een artikel afgelopen week in De Volkskrant. Oeverlangen is de titel van een fotoboek over de Grensmaas. Het resultaat van drie jaar lang mijmeren aan het water, over de rivier die zo'n belangrijke rol speelt in het leven van John Lambrichts.

                        In zijn atelier is hij druk bezig met het inpakken en het verzandklaar maken van de boeken


                        bron l1.nl

                        Opmerking


                        • #13
                          Ingrid, complimenten. In tegenstelling tot Wigo wist ik hier helemaal niets van. Ik heb dan ook drie keer moeten lezen om alle informatie te verwerken. Super!

                          Opmerking


                          • #14
                            Weet iemand hier hoe het staat met het "Enci-Meer"? Ik heb nog niet goed gezocht maar ben wel eens benieuwd naar die plannen van een meer in de plek van de groeve.

                            Om een bruggetje te slaan naar windmolens, kan men hier wellicht iets met waterenergie? (stuw middels overloop naar Maas o.i.d?)

                            Opmerking


                            • #15
                              Lezing over het Kanaal van Luik naar Maastricht

                              29 februari 2012 zal Rob Kamps een lezing houden in het Stayoke hostel te Maastricht over het kanaal van Luik naar Maastricht. Deze lezing wordt georganiseerd door Stichting Oud Sint Pieter samen met het Buurtplatform Sint Pieter, Villapark en Jekerdal.





                              Deze lezing is voor iedereen gratis toegankelijk; wel is een een vrijwillige bijdrage welkom bij de uittree ter dekking van onze kosten. Consumpties zijn voor eigen rekening. Aanvang om 20.15 uur.
                              De leefs mer eine kier .

                              Opmerking

                              Bezig...
                              X