Aankondiging

Sluiten
No announcement yet.

Belegering van Maastricht 1632, de rol van de St. Walburgakerk te Amby

Sluiten
X
  • Filter
  • Tijd
  • Tonen
Clear All
nieuwe berichten

  • Belegering van Maastricht 1632, de rol van de St. Walburgakerk te Amby

    Zoals elders beloofd mijn eerste bijdrage aan dit forum, om maar 'ergens' te beginnen:

    Amby heeft in haar geschiedenis vele malen hinder ondervonden van vreemde legers die Maastricht probeerde te veroveren. hinder is daarbij duidelijk een understatement. Neem bijvoorbeeld 1632 tijdens het beleg van Maastricht.

    (Onderstaande tekst komt van Wikipedia, het gedeelte over Amby is door mij aangevuld)
    Op 9 juni 1632 kwam Frederik Hendrik met 4000 cavaleristen en 17000 man infanterie (bestaande uit o.a. Franse, Waalse, Engelse en Schotse huurtroepen) bij Maastricht aan. Het hoofdkwartier van de bevelhebber Frederik Hendrik lag op de Dousberg, aan de westkant van de stad. Prins Hendrik van Nassau en de Friezen, onder bevel van kolonel Pinsen van der Aa, bezetten de Sint-Pietersberg. De compagnie van Brederode sloeg zijn kamp op voor de Boschpoort, aan de noordwestkant van de stad. De graaf Van Limburg Stirum en zijn cavalaristen waren gelegerd nabij Borgharen. Willem en Johan Maurits van Nassau omsingelden Wyck. Bij Borgharen en bij Sint-Pieter lagen schipbruggen over de Maas.
    Net als tijdens het beleg van 1579 vocht de bevolking mee met het 3000 man sterke garnizoen, in dit geval echter aan de zijde van de Spanjaarden. Gedurende het beleg werden twee legers gezonden om Maastricht te ontzetten. Op 2 juli 1632 kreeg het garnizoen versterking van 18000 man Spaanse infanterie en 6000 cavalerie onder leiding van Don Gonzalo de Córdoba aan bij Maastricht. Deze viel de troepen van Frederik Hendrik echter niet aan, omdat hij deze superieur achtte. De Spaanse troepen kregen later nog versterking van 12000 man infanterie en 4000 cavalerie onder leiding van de Graaf van Pappenheim. Deze laatste trachtte tevergeefs de vijandelijke linie bij Amby te doorbreken, alwaar op 17 augustus een bloedige strijd plaats vond, die van 's middags tot tegen de avond duurde. Pappenheim, komende over een holle weg uit Meerssen, stuitte in Amby op een post met een een gebruikelijk aantal aan wachten. Deze hielden moedig stand en een enkeling kon Maurits van Nassau informeren die gelegerd lag bij de Ravenhof, eveneens onder Amby. De post, (de kerktoren van Amby) was een strategisch punt zo bleek. Door een schans was deze verbonden met de Ravenhof. Hierdoor was Maurits in de gelegenheid versterking te sturen.
    Pappenheim verloor tijdens de slag zijn beste officieren en werd gedwongen terug te trekken. De strijd duurde tot 21 augustus. Toen zonden de belegerden een onderhandelaar om een wapenstilstand voor te stellen en de volgende dag werd de overgave getekend. Volgens de geschiedschrijvers was de overwinning van de Nederlandse troepen voor een groot deel te danken aan de inzet van Frederik Hendrik zelf, die persoonlijk naar Amby kwam en de troepen aanvoerde.
    De rol van de kerk van Amby was enorm groot. Het torentje diende als perfecte uitkijkpost en een plek om zich te verschansen. Was deze toren hier niet geweest had de belegering van Maastricht wellicht heel anders uitgepakt. Pappenheim was berucht en nageneog onslaanbaar. Toch lukte het. Nadat Pappenheim na middernacht zich terugtrok richting Meerssen bleven volgens de overlevering 1500 (!) doden en gewonden in Amby achter. Zijn leger was gehalveerd. uit het keizerlijk leger waren nog eens 900 gewonden te tellen.
    Het is niet bekend hoeveel inwoners van Amby het leven lieten. De inwoners van dit dorpje waren voor de geschiedschrijvers niet interessant. Feit is wel dat Amby geplunderd werd en/of door oorlogsgeweld nagenoeg met de grond gelijk werd gemaakt....

    Een zwarte dag, misschien wel dé zwartste dag in de geschiedenis van Amby.

  • #2
    PS hoe voeg ik een bestand bij (wilde kaart van beleg toevoegen...)

    Opmerking


    • #3
      Oorspronkelijk geplaatst door Amienees Bekijk bericht
      PS hoe voeg ik een bestand bij (wilde kaart van beleg toevoegen...)
      Je moet je afbeelding eerst ergens uploaden, zoals bij Picasa, Flickr, ...
      Dan moet je de url van de afbeelding zelf tussen de [img][/img] tag plaatsten. (rechtermuisknop op afbeelding -> 'Kopieer locatie van afbeelding') of het pictogram met de bergjes kiezen en daar de link plakken

      Je kan je afbeelding ook als bijlage toevoegen.
      De leefs mer eine kier .

      Opmerking


      • #4
        Bronnen en andere 'lastpakken'

        Oorspronkelijk geplaatst door Amienees Bekijk bericht
        Zoals elders beloofd mijn eerste bijdrage aan dit forum (...) Onderstaande tekst komt van Wikipedia, het gedeelte over Amby is door mij aangevuld.
        Dank voor de bronvermelding, maar om welke pagina's van Wikipedia gaat het precies?. Je zou de URL (de adresregel) van dat stuk kunnen kopiëren en dan in je bericht plakken.
        Hier is geloof ik uitgelegd hoe je dat kunt doen. Maar er zijn ook andere 'draadjes' over, bijvoorbeeld dit. Misschien moet je eens op de hoofdpagina van dit forum kijken onder 'Forum Support' (bijna onderaan) en dan 'Uitleg forum' kiezen.

        Voor de volledigheid zou het prettig zijn als je ook even vermeldde waar je die aangevulde gegevens over Amby vandaan hebt.

        Opmerking


        • #5
          volgens mij niet.... :(

          Opmerking


          • #6
            Nu wel. Je moet eerst een formaat uitkiezen en dan de linkeigenschappen kopiëren en plakken.
            De leefs mer eine kier .

            Opmerking


            • #7
              Waar is Amby op deze kaart, m.n de kerk?
              Interessant verhaal!

              Opmerking


              • #8
                Amby op de belegeringskaart van 1632

                Oorspronkelijk geplaatst door Equinox Bekijk bericht
                Waar is Amby op deze kaart, m.n de kerk?
                Amby ligt middenonder in de linie.
                Zie je 'Wyck' staan? Een beetje links daaronder staat 'La Ladrerie' (de leprozerie). Die locatie is ongeveer waar nu AH in Wyck is. Vlakbij ligt 'La pilorie' (de plaats van terechtstelling, met de galgen), aan de grens tussen Maastricht en Scharn.

                Als je in rechte lijn verder naar beneden zakt, kom je eerst aan de rand van een geïsoleerd moerasgebied het huis van jonker Raef tegen ('Maison de J. Raef'). Daaronder volg je de circumvallatielinie links omlaag naar de kerk van Amby ('l'église de Walburgh Ã* Ammi'), in die puntige haakse hoek. Links ervan ligt het grote legerkamp van graaf Johan Maurits van Nassau ('Quartier le C. Maurice de Nassou'). Nog weer een beetje lager lijkt net buiten de circumvallatie een losse rechte versperring te liggen. Dit is een vooruitgeschoven batterij van Pappenheim. Nog verder naar beneden kom je uit bij het legerkamp van Pappenheim (die grote gele blokken) en de kerk van Meerssen. Pappenheims kamp lag op de heuvel boven het dal, waar hij goed overzicht had. (Die groene zone voor het kamp verbeeldt de helling aan de rand van het Maasdal).

                Om Amby te vinden kun je ook de circumvallatielinie volgen zoals die vanaf de Maas omlaag loopt:
                Aan de linkerkant van de kaart ligt in de Maas de zuidelijke schipbrug (met rechts daarvan bij het eerste eiland het dorpje 'Heughem' / Heugem; veel bomen ingetekend). De linie volgend kom je langs de kerken van Heer en Scharn, het kamp van graaf Johan Maurits van Nassau en meteen daarna bij de kerk van Amby. (Die zit een beetje verborgen in de cirkellijn in de hoek). Voorbij Amby volgen dan een niet nader geduide vierkante versterking en dan het kamp van graaf Willem van Nassau ('Quartier de C. Guillaume de Nassou'). Bij de noordelijke schipbrug ligt dan nog een laatste legerkamp, waar zich ook de Staatse cavallerie bevindt.
                Last edited by Ingrid M.H.Evers; 17 oktober 2012, 10:57. Reden: aanvulling

                Opmerking


                • #9
                  De bevolking vocht niet mee tijdens het beleg van 1632

                  Oorspronkelijk geplaatst door Amienees Bekijk bericht
                  Net als tijdens het beleg van 1579 vocht de bevolking mee met het 3000 man sterke garnizoen, in dit geval echter aan de zijde van de Spanjaarden.
                  Dit is onjuist. In 1579 telde het garnizoen twaalfhonderd man en werd versterkt door vierduizend gewapende burgers. Die burgers vochten mee volgens het oude middeleeuwse systeem van verdediging door de burgerwacht. De stad was op dat moment ingedeeld in dertien kerspelen en de weerbare mannen van elk kerspel verdedigden van oudsher een bepaald stuk van de stadmuur.

                  De situatie van 1579 was ook anders dan in 1632. In 1579 was het garnizoen Staats en de stad in opstand tégen haar landheer (de hertog van Brabant = de Spaanse koning), die haar wilde heroveren.

                  In 1632 was het de vijand (Frederik Hendrik in opdracht van de Staten Generaal van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën) die de stad aanviel en op de Spanjaarden wilde veroveren. De situatie van de vesting was na ruim vijftig jaar Spaans bestuur veranderd. Het Spaanse garnizoen telde drieduizend man en hulp van de bevolking werd door de landsheer (nog altijd de Spaanse koning) niet op prijs gesteld. De bevolking hield zich afzijdig en zou ook in later jaren nooit meer op de barricaden staan.

                  Het Spaanse ontzettingsleger onder leiding van Santa Croce sloeg zijn kamp op bij Neerharen, maar waagde zich niet aan een aanval op de circumvallatie van Frederik Hendrik. Deze was te sterk om een reëele kans op een doorbraak te hebben. Het garnizoen kreeg dus uiteindelijk géén versterking en stond er alleen voor.

                  Het Duitse ontzettingsleger dat de Spanjaarden kwam helpen en onder leiding van Pappenheim stond, lag aan de rechterkant van de Maas, op de heide tussen Amby en Meerssen. Pappenheim waagde wél een aanval, maar deze liep op niets uit omdat de veldversterkingen van Frederik Hendrik inderdaad te sterk waren, wat Santa Croce goed had gezien. Pappenheim probeerde het toch en leed zware verliezen. Zijn aanval mislukte mede, omdat een gelijktijdige uitval van het garnizoen (dus vanuit de stad) niet goed getimed werd. Was deze gelukt, dan hadden de Staatse troepen op twee fronten tegelijk moeten vechten en dan was het misschien heel anders afgelopen.

                  Ondanks het feit dat zich in de nabije omgeving twee ontzettingslegers bevonden, heeft het garnizoen uiteindelijk moeten capituleren voor Frederik Hendrik. Dáár heeft de stadsbevolking wél een grote rol in gespeeld, zoals hier en hier al eerder is beschreven.

                  Literatuur
                  Pappenheims aanval bij Amby is uitgebreid beschreven door P.J.H. Ubachs in een artikel met de titel: Pappenheim voor Maastricht, in: De Maasgouw 98 (1979) 75-88.

                  Een korte samenvatting staat in P.J.H. Ubachs en I.M.H. Evers, Tweeduizend jaar Maastricht, een stadsgeschiedenis, Zutphen 2006, 120-122.
                  Last edited by Ingrid M.H.Evers; 27 januari 2013, 11:50. Reden: aanvulling

                  Opmerking


                  • #10
                    De Ravenhof ('het huis van Jonker Raef')

                    Oorspronkelijk geplaatst door Amienees Bekijk bericht
                    Pappenheim, komende over een holle weg uit Meerssen, stuitte in Amby op een post met een gebruikelijk aantal wachten. Deze hielden moedig stand en een enkeling kon Maurits van Nassau informeren die gelegerd lag bij de Ravenhof, eveneens onder Amby. De post, (de kerktoren van Amby) was een strategisch punt zo bleek. Door een schans was deze verbonden met de Ravenhof. Hierdoor was Maurits in de gelegenheid versterking te sturen.
                    Als men dit leest, krijgt men de indruk dat het kamp van Maurits van Nassau letterlijk bij de Ravenhof lag, maar als men de kaart bekijkt, ziet men dat het kamp toch wat meer naar Scharn opaan lag.

                    De Ravenhof ('het huis van jonker Raef') lag vrij binnen de circumvallatielinie, waarschijnlijk vanwege de moerassige grond eromheen. Het moet er niet altijd prettig wonen zijn geweest (wateroverlast en vliegend ongedierte uit stilstaande poelen). Of Johan Maurits van Nassau er inderdaad zijn intrek in heeft genomen, zoals op internet op diverse sites wordt beweerd, is zeer de vraag. Hij zou dan afgesneden zijn geweest van (het merendeel van) zijn staf en kwetsbaar, want niet goed beschermd. Het huis was niet met een extra schans verbonden met Amby of het kamp.

                    Van het dorp Amby zelf lopen niet één, maar twéé extra versterkingen naar het legerkamp. Of Amby ook strategisch lag in deze linie!

                    NB. Wat betreft het pand: dat bestaat niet meer. De huidige boerderij De Ravenhof dateert uit de jaren 1920. Van jonker Raefs huis bestaat een aquarelletje van de hand van Philips van Gulpen.
                    Last edited by Ingrid M.H.Evers; 26 augustus 2012, 09:49. Reden: aanvulling

                    Opmerking


                    • #11
                      Plan der Belagerung der Festung Maastricht 1632

                      In de Bayerische Staatsbibliothek bevindt zich een kaart van de belegering in 1632

                      Opmerking


                      • #12
                        Manuscriptkaart 1632

                        De link doet het niet, Herman, is daar iets aan te doen?
                        Last edited by Ingrid M.H.Evers; 27 januari 2013, 12:06.

                        Opmerking


                        • #13
                          http://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/R2QJQ546FLOUAY3HMAE4EEFK3VBMN4U2

                          De site ondervindt wat problemen.
                          De leefs mer eine kier .

                          Opmerking


                          • #14
                            Manuscriptkaart 1632

                            Wow, een handgetekende kaart die voor mij helemaal nieuw is!

                            Opmerking


                            • #15
                              Oorspronkelijk geplaatst door Ingrid M.H. Evers Bekijk bericht
                              De link doet het niet, Herman, is daar iets aan te doen?
                              Vreemd, af en toe doet hij het en af en toe niet. Even 'n paar keer proberen, op die link kun je namelijk prima inzoomen op de kaart.
                              @Breur, dank je voor de link!

                              Opmerking

                              Bezig...
                              X